Boratyni "Latający Smok", 1648

Projekt maszyny latającej, ornitopter o kształcie smoka, wyposażony w busolę i spadochron. Polska.
Projekt maszyny latającej Boratyni ”Latający Smok”. (Źródło: Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze do 1939”. Tom 1. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2004).

Koncepcję ”Latającego smoka" przedstawił w 1647 r. Tytus Liwiusz Boratyni. Miał zwartą konstrukcję skorupową. Był wyposażony w kadłub zdolny do lądowania i wodowania. Posiadał dwa główne skrzydła nośno-napędowe o ruchu bijącym, cztery nośne skrzydła bijące, dwa małe skrzydełka napędowe z przodu i ogon służący jako ster. Skrzydła miały zwężać się podczas unoszenia i rozszerzać przy opuszczaniu. Miały one wykonywać szybkie ruchy bijące. Wszystkie ruchy skrzydeł były z sobą sprzężone i miały być poprzez system dźwigni i sprężyn napędzane ruchami jednego z członków załogi. Dwuosobowa załoga miała pracować na zmianę. Za pomocą siły rąk mieli poruszać korby, a poprzez nie skrzydła. Cała konstrukcja, wykonana z drewna i fiszbinów, miała być kryta tkaniną. Na kadłubie umieszczony był spadochron rozkładany za pomocą sprężyn, służący do złagodzenia opadania w razie uszkodzenia skrzydeł. Statek był zaopatrzony w busolę.

Boratyni starał się o uzyskanie od króla 500 talarów na budowę tej maszyny. W zimie 1647/48 Boratyni zbudował latający model ”smoka” o długości około 1,5 m, którego lot, z kotem jako pasażerem, zademonstrował królowi w lutym 1648 r. Model był napędzany za pomocą mechanizmu z kołami, dźwigniami i sprężynami. Podczas drugiego lotu pękła linka i model z nieruchomymi skrzydłami spadł na ziemię.

Boratyni zbudował model ”smoka latającego" łatwego do rozebrania na części. Miał on być przesłany do Francji w związku z przypuszczeniem, że ”smok" był wzorowany na pomyśle maszyny latającej d'Essona z Reims. Boratyni, chcąc udowodnić oryginalność swej konstrukcji, oferował przesłanie modelu w częściach twierdząc, że nikt jej nie zmontuje i nie uruchomi prócz niego. W maju 1648 r. model ten był gotowy.

Boratyni był optymistą co do możliwości realizacji lotu dużego aparatu, zdolnego unieść człowieka. W końcu odstąpił jednak od projektu budowy dużego aparatu.

Galeria

  • Szkic ”Latającego Smoka” z profilu, rysunek z Archiwum Académie des Sciences w Paryżu (Źródło: Technika Lotnicza i Astronautyczna nr 4/1989).
  • Schemat ”Latającego Smoka” z góry, rysunek z Archiwum Académie des Sciences w Paryżu (Źródło: Technika Lotnicza i Astronautyczna nr 4/1989).

Źródło:

[1] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1977.
[2] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze do 1939”. Tom 1. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2004.
[3] ”Encyklopedia popularna PWN”. Wydanie 30. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa 1999.
[4] Banaszczyk E. ”Karuzela pod gwiazdami”. Wydawnictwo Iskry. Warszawa 1960.
[5] Elsztein P. ”Modelarstwo lotnicze w Polsce”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1986.
[6] Januszewski S. "Latający Smok Boratyniego". Skrzydlata Polska nr 34/1978.
[7] Targosz K. "O latającym smoku Tita Livia Burattiniego po raz drugi". Technika Lotnicza IAstronautyczna nr 4/1989.
blog comments powered by Disqus