Aerotechnik L-13 "Vivat", ok. 1975

Motoszybowiec sportowy. Czechosłowacja / Czechy.
Motoszybowiec Aerotechnik L-13 ”Vivat” (SP-0062). (Źródło: Copyright Krzysztof Godlewski- ”JetPhotos. Net Photo”).

Znany metalowy szybowiec Let L-13 "Blanik" doczekał się wielu wersji zmotoryzowanych takich jak:
- XL-13M,
-  L-13J,
- XL-13T,
- L-13 "Wankel"- z zespołem napędo­wym SG-85 i z silnikami umieszczonymi na pylonie nad skrzydłem,
-  L-13-2M- dwusilnikowej,
- L-13B,
- LAK-6- pro­jekt, który powstały w ZSRR,
- L-13P- projekt,
- YL-13N- projekt,
- L-13JW- projekt,
- L-13W- projekt,
- LS-131- projekt z ka­dłubem dwubelkowym i śmigłem pchają­cym,
- VSB-67M- projekt.

Czechosłowacka firma Aerotechnik (Kunovice) opracowała szereg wersji motoszybowca Aerotechnik L-13 "Vivat":
- L-13SE "Vivat",
- L-13SW "Vivat"- został oblatany 12.05.1978 r. (wg [3]- 10.05.1978). Pierwsze założenia pro­jektu opracowano w 1976 r., w 1977 r. roz­poczęto prace konstrukcyjne, w 1978 r.- budowę prototypu. W motoszybowcu wykorzystano 70 % elementów "Blanika". Motoszybowiec z 2 miejscami obok siebie jest dwusterem, z wciąganym w locie jednokołowym podwoziem głównym oraz z wcią­ganymi 2 wspornikami podskrzydłowymi. Kon­struktorzy L-13SW wykorzystali po raz pierwszy w Czechosłowacji do swych prac dy­namicznie podobny model zdalnie ste­rowany tego motoszybowca w skali 1:4,5. L-13 SW jest pierwszą wer­sją motoryzowaną "Blanika" z miejscami obok siebie,
- L 13SEH "Vivat",
- L-13SDM "Vivat",
- L 13SL "Vivat",
- L-13SDL "Vivat".

W Polsce.

W dniu 1.01.2006 r. w polskim rejestrze statków powietrznych znajdowały się 4 motoszybowce L-13 SDM ”Vivat”.

Konstrukcja L-13SV (SW):
Dwumiejscowy wolnonośny średniopłat o kon­strukcji całkowicie metalowej.
Płat o obrysie trapezowym, konstrukcja dwudzielna, całkowicie metalowa, skorupo­wa, z jednym dźwigarem głównym i dwo­ma pomocniczymi. Dźwigar główny położo­ny w 40% cięciwy profilu. Krótki przedni dźwigarek pomocniczy wprowadza siły od przedniego zawieszenia skrzydła. Dźwigarek tylny zamyka konstrukcję skrzydła, zawie­szone są na nim lotki i klapy. Klapy typu Fowlera, metalowe, pokryte tkaniną.. Lotki różni­cowe o konstrukcji analogicznej do kon­strukcji klap. Za dźwigarem znajdują się metalowe hamulce aerodynamiczne wysuwane z obu po­wierzchni (dolnej i górnej) skrzydeł. Skrzydło pochodzi w całości z szybowca L-13 "Blanik", jest nieco wzmocnione w części nasadowej.
Kadłub o przekroju owalnym, konstrukcja cał­kowicie metalowa, dwuczęściowa. Część przednia mieści kabinę, mocowanie skrzy­deł i podwozia głównego; stożkowa część tylna niesie usterzenie i podwozie tylne. Przednia część ka­dłuba wykonana jako kratownica osłonięta laminatowymi pokrywami, część tylna- klasyczna konstrukcja półskorupowa, całko­wicie metalowa. Tylna część kadłuba w całości pochodzi z szybowca L-13 "Blanik". Kabina z miejscami pilotów obok siebie, zakryta.
Usterzenie w układzie klasycz­nym, obrysy usterzeń trapezowe. Konstrukcja stateczników jednodźwigarowa, całkowicie metalowa, stery o szkielecie metalowym. Usterzenie w całości pochodzi z szybowca "Blanik".
Podwozie typu torowego z po­mocniczymi podpórkami na końcówkach skrzydeł. Podwozie główne czę­ściowo chowane w kadłub, podwozie tylne niechowane. Do koń­cówek skrzydeł umocowane podpórki, składane ku tyłowi, zakoń­czone kółkami.

Silnik:
- L-13SV (SW)- od­wrócony silnik rzędowy Walter "Micron III" o mocy max 49 kW (67 KM).

Wyposażenie:
- L-13SV (SW)- podstawowy zestaw przyrządów pilotażowo- nawigacyjnych i kontroli silnika. Radiostacja Becker AR-7.

Dane techniczne L-13SV (SW) (wg [3]):
Rozpiętość- 17,0 m, długość- 8,2 m, wysokość- 2,3 m, powierzchnia nośna- 19,15 m2.
Masa własna- 455 kg, masa startowa- 670 kg.
Prędkość max- 200 km/h, prędkość minimalna- 55- 60 km/h, doskonałość max przy prędkości 100 km/h- 24, opadanie minimalne- 0,97 m/s.

Galeria

  • Aerotechnik L-13SV (SW) ”Vivat”. Rysunek w trzech rzutach. (Źródło: Technika Lotnicza i Astronautyczna nr 9/1982).

Źródło:

[1] Liwiński J. ”Rejestr polskich statków powietrznych 2006.”. Przegląd Lotniczy Aviation Revue nr 2/2006.
[2] "Nowy motoszybowiec CSRS". Skrzydlata Polska nr 39/1978.
[3] T. M. "L-13SV (SW) Vivat". Technika Lotnicza i Astronautyczna nr 9/1982.
[4] TM. "Letov L-23 Blanik II". Technika Lotnicza i Astronautyczna  nr 10/1988.
blog comments powered by Disqus