Morane-Saulnier G / Morane-Saulnier H, 1912

Samolot pionierski, rozpoznawczy. Francja.
Samolot rozpoznawczy Morane-Saulnier H w zbiorach Musee de l'Air et de l' Espace, Paris- Le Bourget. (Źródło: Copyright Zbigniew Jóźwik- ”Samoloty, śmigłowce, szybowce- fotografia lotnicza”).
W 1912 r. firma Morane-Saulnier na Salonie Lotniczym w Paryżu zademonstrowała aż cztery samoloty, które wzbudziły powszechne zainteresowanie prostotą i celowością konstrukcji oraz dobrymi osiągami. O prostocie konstrukcji i eksploatacji może świadczyć fakt, że dwie osoby mogły zmontować i przygotować samolot do lotu w ciągu 11 minut, licząc od chwili rozpoczęcia wykręcania śrub skrzyń, w których był zapakowany. W tym samym roku rozpoczęto produkcję seryjną odmiany dwumiejscowej Morane-Saulnier G i jednomiejscowej Morane-Saulnier H. Były to prawie identyczne samoloty, wyposażone w silnik rotacyjny.

Demonstrowana je na wielu pokazach, znajdowały też wielu nabywców. Tylko francuskie lotnictwo wojskowe otrzymało 26 samolotów Morane H i 94 Morane G. Większą liczbę zakupiła Rosja do szkolenia i treningu, 21 z nich dotrwało aż do służby w Armii Czerwonej. Licencyjne Morane-Saulniery H budowane były też w Anglii w zakładach Grahame-White. Zachęcona powodzeniem samolotów Morane G i H firma Morane-Saulnier wyprodukowała dalsze wersje nie zmieniając ogólnej koncepcji samolotu. Pojawił się typ Morane-Saulnier L, typ Morane-Saulnier N z wielkim kołpakiem śmigła i bardziej opływowym kadłubem itd.

W Polsce.

W czasie I wojny światowej na samolotach Morane-Saulnier G latali również polscy lotnicy, którzy służyli w rosyjskim lotnictwie wojskowym. Wacław Ulass w dniu 3.05.1917 r. (21.04.1917 r. wg starego kalendarza) wykonał jako pierwszy na świecie przelot w locie odwróconym na sa­molocie tego typu z silni­kiem Gnôme o mocy 59 kW, osiągającym prędkość rzędu 100 km/h. Lat odwrócony przeprowadził na przestrzeni 8 km, pomiędzy latarnią morską Chersonez, a środkiem portu Sewastopol­skiego.

W 1916 r. w Rosji zbudowany został samolot S.Z.-1 (WZ-III) konstrukcji inż. Władysława Zalewskiego Do jego budowy wykorzystano części od innych samolotów: Albatros, Farman oraz Morane-Saulnier G.

Konstrukcja:
Jednomiejscowy (Morane-Saulnier H) lub dwumiejscowy (Morane-Saulnier G) średniopłat o konstrukcji drewnianej.
Kadłub o przekroju prostokątnym. Kabiny odkryte.
Podwozie klasyczne stałe.

Dane techniczne:

Źródło:

[1] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze do 1939”. Tom 1. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2004.
[2] Goworek T. ”Samoloty myśliwskie I wojny światowej”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1981.
[3] (m) "Wacław Ulass". Skrzydlata Polska nr 30/1963.
blog comments powered by Disqus