Sokół, 1935

Szybowiec akrobacyjny. Polska.
Szybowiec akrobacyjny Sokół. (Źródło: Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939”. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. Warszawa 1977).
W drugiej połowie 1934 r. inż. Antoni Kocjan zaprojektował szybowiec akrobacyjny Sokół, który był konkurentem budowanego wówczas szybowca CW-7. Warsztaty Szybowcowe A. Kocjana rozpoczęły budowę 3 egz. Prototyp był gotowy na wiosnę 1935 r. Podczas oblotu prototypu na lotnisku mokotowskim w Warszawie silnik samolotu holującego (RWD-8) przerwał pracę i pilot holujący wyczepił szybowiec. Pilot wykonując zakręt na małej prędkości wszedł w korkociąg. Szybowiec wpadł na topolę, co uratowało pilota. Rozbity szybowiec skasowano. W kilka tygodni później był gotowy drugi prototyp szybowca, który oblatano z wynikiem pozytywnym.

W dniach 16-28.05.1936 r. harcerska ekipa szybowcowa brała udział w pokazach szybowcowych z okazji kongresu międzynarodowej organizacji szybowcowej ISTUS w Budapeszcie, prezentując akrobacje na Sokole. W dniach 8-16.06.1935 r. Sokół użyty był wraz z CW-7, na I Kursie Akrobacji w Warszawie. Sokół został oceniony jako bardzo udany szybowiec akrobacyjny. Szybowce CW-7 i Sokół stanowiły dwa kolejne stopnie w szkoleniu akrobacji, co zmniejszyło ich konkurencyjność, stwarzając zapotrzebowanie na oba typy. Szybowców Sokół zbudowano 5 egz. Były one używane w aeroklubach. Jeden z pierwszych egzemplarzy rozsypał się w powietrzu podczas prób wykonywania pętli odwróconej na Okęciu w ITL. Pilot uratował się. Ponadto w Katowicach w 1937 r. następny z Sokołów rozsypał się w locie plecowym na dużej prędkości. Pilot opuścił szybowiec na spadochronie.

Wypadki te spowodowały ograniczenie wykonywania lotów na większej prędkości i doprowadziły do zaprojektowania wzmocnionej wersji Sokół-bis. Na wiosnę 1937 r. Warsztaty Szybowcowe wykonały prototyp. W tej wersji zbudowano serię 5 egz. W dniach 26.05.-13.06.1937 r. Sokół-bis, holowany za samolotem RWD-8, wziął udział w akademickim rajdzie bałkańskim Aeroklubu Warszawskiego, długości 3400 km, odwiedzając Rumunię, Bułgarię, Jugosławię, Węgry i Austrię. W dniach 29.07.-19.08.1937 r. Sokół-bis wziął udział (na holu) w rajdzie harcerskim na Międzynarodowy Zlot Skautowy w Holandii, uczestnicząc w pokazach lotniczych. Sokoły i Sokoły-bis były używane do wybuchu wojny we wrześniu 1939 r.

W 1939 r. w po­wstał, nie zrealizowany, projekt rozwojowy Sokół 2.

W 1939 r. jeden szybowiec ”Sokół” został zamówiony jako okazowy dla Egiptu. Nie został dostarczony z powodu wybuchu wojny.

Konstrukcja:
Jednomiejscowy zastrzałowy górnopłat o konstrukcji drewnianej.
Płat prostokątno-trapezowy, dwudzielny, dwudźwigarowy z wykrzyżowaniem międzydźwigarowym. Do pierwszego dźwigara keson sklejkowy. Część zadźwigarowa kryta płótnem. Płat podparty zastrzałami o układzie V. Lotki kryte płótnem.
Kadłub półskorupowy o przekroju owalnym, kryty sklejką. Z przodu kadłuba hak startowy i zaczep do holu. Kabina odkryta.
Usterzenie poziome płytowe, dwudzielne. Statecznik pionowy integralny z kadłubem. Części przeddźwigarowe usterzenia kryte sklejką, a zadźwigarowe kryte płótnem.
Podwozie płozowe.

Dane techniczne Sokół (wg [2]):
Rozpiętość- 11,6 m, długość- 6,2 m, wysokość- 1,6 m, powierzchnia nośna- 13,1 m2.
Masa własna- 105 kg, masa użyteczna- 85 kg, masa całkowita- 190 kg.
Prędkość minimalna- 48 km/h, doskonałość przy prędkości optymalnej 60 km/h- 19, opadanie minimalne przy prędkości ekonomicznej 54 km/h- 0,85 m/s.

Źródło:

[1] Mazur W. ”Niepotrzebna broń (cz. II)”. Lotnictwo nr 2/2006.
[2] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1977.
[3] Kowalski T. J., Malinowski T. ”Mała encyklopedia lotników polskich”. Tomik 1. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. Warszawa 1983.
blog comments powered by Disqus