ITS-IVb, 1935

Szybowiec przeznaczony do lotów pomiarowych. Polska.
Szybowiec przeznaczony do lotów pomiarowych ITS-IVb. (Źródło: Skrzydlata Polska nr 10/1935).
W 1934 r. w Instytucie Techniki Szybownictwa we Lwowie powstała myśl zbudowania szybowca przeznaczonego do przeprowadzania pomiarów meteorologicznych, aerologicznych i obciążeń występujących podczas lotu szybowców. Ponadto przewidywano możliwość użycia go do nauki pilotażu bez widoczności oraz jako dwumiejscowy szybowiec wyczynowy. Projekt szybowca opracował inż. Adam Nowotny, a po jego śmierci dokumentację konstrukcyjną dokończył inż. Franciszek Kotowski. Prototyp zbudowały Warsztaty Szybowcowe ZASPL. Został oblatany na lwowskim lotnisku w Skniłowie 30.07.1935 r. na holu za samolotem.

ITS-IVb, ze względu na przeznaczenie do pomiarów, miał dużą przestrzeń na przyrządy pomiarowe. Obserwator miał dobry dostęp do tych przyrządów. W kabinie umieszczony był składany stolik do notowania pod czas lotu wyników pomiarów. W celu ułatwienia pomiaru obciążeń szybowca w locie płat był od dołu i od góry usztywniony taśmami, a nie podparty zastrzałami. Na ITS-IVb zostały przeprowadzone pomiary odkształceń giętno-skrętnych skrzydła i przyspieszeń występujących w locie. Szybowiec początkowo używany był w szkole szybowcowej w Bezmiechowej. Gdy stwierdzono ograniczoną jego przydatność do lotów pomiarowych, wyczynowych i treningowych, szybowiec został przekazany do Ustjanowej, gdzie służył do wożenia gości. Był to pierwszy polski szybowiec o rozpiętości 20 m.

Konstrukcja:
Dwumiejscowy górnopłat o konstrukcji drewnianej.
Płat dwudzielny, prostokątno-trapezowy, jednodźwigarowy ze skośnym dźwigarkiem pomocniczym, usztywniony taśmami i linkami. Dźwigar główny skrzynkowy, w miejscu mocowania taśm wzmocniony, potrójnie skrzynkowy. Dźwigarek skośny teowy. Keson sklejkowy, aż do dźwigarka skośnego. Reszta skrzydła kryta płótnem. Lotki różnicowe, szczelinowe.
Kadłub o przekroju owalnym, półskorupowy, kryty sklejką. Na kadłubie kozioł z trzech rur stalowych, do którego mocowane były linki podtrzymujące płat. Przednie miejsce (pilota) wyposażone w tablicę przyrządów i przykryte zdejmowaną osłoną z celuloidu. Pomieszczenia na przyrządy pomiarowe między kabinami załogi oraz za kabiną obserwatora. Wejście do tylnej kabiny przez drzwiczki z lewej strony kadłuba. W drzwiczkach i po przeciwległej stronie kadłuba eliptyczne okna celuloidowe.
Usterzenie poziome niedzielone. Stateczniki kryte sklejką, stery płótnem.
Podwozie płozowe.

Dane techniczne ITS-IVb (wg [1]):
Rozpiętość- 20,0 m, długość- 8,42 m, wysokość- 2,2 m, powierzchnia nośna- 24,3 m2.
Masa własna- 255 kg, masa użyteczna- 177 kg, masa całkowita- 432 kg.
Prędkość minimalna- 48 km/h, doskonałość przy prędkości optymalnej 73 km/h- 22,5, opadanie minimalne przy prędkości ekonomicznej 63 km/h- 0,82 m/s.

Źródło:

[1] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1977.
blog comments powered by Disqus