Caquot M2, 1914

Balon obserwacyjny na uwięzi. Francja.
Balon obserwacyjny Caquot M2. (Źródło: archiwum).

Oficer armii francuskiej kpt. Albert Caquot rozpoczął pod koniec 1914 r. budowę nowoczesnego balonu obserwacyjnego odznaczającego się opływową powłoką i trzema statecznikami pneumatycznymi w układzie ”Y”, rozstawionymi co 120°. Balon Caquot był bardziej stabilny niż Parseval, miał mniejszy kąt znoszenia, a zatem wyższy pułap. Usunięto również największą wadę Parsevala- duże naprężenie w linie uwięzi spowodowane parciem wiatru na ukośnie ustawiony balon pod kątem natarcia 30-40°.

W balony Caquot M2 były wyposażone francuskie wojska balonowe i wszystkie armie sojusznicze. Niemcy również skopiowali balon, produkując go w Riedinger Ballonfabrik w Augsburgu jako typ AB Ballon. W Stanach Zjednoczonych Ameryki podjęto licencyjną produkcję Caquotów M w wytwórni Goodyear Tire & Rubber Company w Akron (Ohio). Pod koniec wojny produkcja dobowa dochodziła do 10 egz. Amerykańskie balony dostarczano do Francji i Wielkiej Brytanii. Przeciętna żywotność balonu na froncie wynosiła 14 dni, przy czym najkrócej, tylko kilka minut po starcie.

Na froncie uzbrajano balony M początkowo w ruchomy karabin maszynowy. Ogień prowadzony z chybotliwego kosza był mało skuteczny. Najbardziej efektywna była obrona przeciwlotnicza ogniem karabinów maszynowych rozstawionych na ziemi, w pobliżu miejsca wzlotu balonu. Z czasem zaprzestano umieszczania karabinu maszynowego w koszu, wyposażając go w burtowy spadochron Juqmess.

W Polsce.

Balony Caquot M2 sprowadzono do Polski w partii 6 balonów razem z wyciągarkami (zakupiono również balony typu Caquot R). Zakup kompletnego wyposażenia dla trzech kompanii aeronautycznych został dokonany w centralnej składnicy demobilu amerykańskiego w Koblencji w lipcu 1919 r. Balony produkcji Goodyear stanowiły pierwsze wyposażenie nowo sformowanych kompanii aeronautycznych. Caquot M wzięły udział w operacjach wojennych w ofensywie wiosennej 1920 r. na Białorusi i Ukrainie, m.in. na odcinkach bobrujskim, kijowskim i w rejonie Daniewczyc. Obserwacje z powietrza na froncie prowadzono od stycznia 1920 r. aż do odwrotu spod Kijowa i później latem 1920 r. aż do podpisania rozejmu. Jeden balon został zestrzelony przez wojska bolszewickie w rejonie Rzeczycy. Balony Caquot M znajdowały się w kompaniach aeronautycznych do około 1925 r. Później stosowano je tylko w kompaniach szkolnych.

Konstrukcja:
Jedno- lub dwumiejscowy.
Powłoka wykonana z podwójnej tkaniny przegumowanej miała kształt bryły obrotowej składającej się z połączenia dwóch elipsoid o różnej charakterystyce przedniej- znacznie zaokrąglonej i tylnej- bardziej wydłużonej. Na powłoce znajdowały się dwa pasy: górny- biwakowy, służący do mocowania olinowania dla zakotwienia na biwaku, dolny- osprzętu służący do przymocowania olinowania kosza i olinowania uwięzi. W celu kompensacji objętości gazu zastosowano balonet napełniany powietrzem. Na powłoce znajdowały się: klapa bezpieczeństwa, rękawy do napełniania i opróżniania oraz rozrywacz.
Stateczność kierunkową zapewniał statecznik pionowy. Dwa stateczniki skośne utrzymywały balon na stałym kącie natarcia 10°. Stateczniki były napełniane pneumatycznie pod ciśnieniem wiatru przez chwyt na spodzie statecznika pionowego. W wypadku ciszy, kiedy nie było parcia powietrza, stateczniki boczne opadały, a pionowy zwisał pofałdowany.

Ściągarka- motorowa Saconey napędzana silnikiem o mocy 23,5 kW (32 KM).

Uzbrojenie- 1 ruchomy karabin maszynowy Hotchkiss kal. 7,65, później Lewis wz.15 kal. 7,7 mm lub nieuzbrojony.

Wyposażenie- spadochron burtowy Juqmess.

Dane techniczne Caquot M2 (wg [1]):
Długość powłoki- 25 m, średnica maksymalna- 8,15 m, objętość nominalna- 900 m3.
Pułap operacyjny- 1000-1500 m.

Źródło:

[1] Morgała A. ”Samoloty wojskowe w Polsce 1918-1924”. Wyd. Bellona; Wyd. Lampart. Warszawa 1997.
[2] Kozak Z., Moszumański Z., Szczepański J. ”Wytwórnia Balonów i Spadochronów”. Seria ”Zarys Historii Wojennej Pułków Polskich w Kampanii Wrześniowej”. Oficyna Wydawnicza Ajaks. Pruszków 2008.
blog comments powered by Disqus