Aviata GM-1 "Gniady", 1995

Samolot holowniczy. Polska.
Samolot holowniczy Aviata GM-1 ”Gniady” (SP-YBN). (Źródło: Copyright ”goraszka.info”).

Projekt koncepcyjny samolotu holowniczego GM-1 ”Gniady” (w [1]- oznaczony GM-01) mgr. inż. Edwarda Margańskiego powstał w 1989 r. Stanowi on połączenie podzespołów PZL-111- skrzydła, usterzenie (wg [3]- wykorzystano je z samolotu PZL-110 ”Koliber”) i PZL-104 ”Wilga” (zespół napędowy, częściowo podwozie) z nowym kadłubem.

Samolot przeznaczony jest do najefektywniejszego i najmniej uciążliwego dla środowiska naturalnego holowania szybowców. ”Gniady” ma się charakteryzować wyjątkowo dużą prędkością wznoszenia i możliwością stromego schodzenia, bez niebezpieczeństwa przechłodzenia silnika pracującego na małych obrotach dzięki żaluzjowym zasłonkom wlotu powietrza.

Samolot został zaprojektowany i opracowany przez firmę Aviata. Zakład Kompozytów i Techniki Lotniczej - Sp.z o.o. Natomiast prototyp zbudowano w firmie Zakład Napraw i Budowy Sprzętu Latającego i Pływającego Yalo w Warszawie. Wykonano tam nowy kadłub i zmontowano samolot. Prototyp oblatano 26.04.1995 r. Następnie przeszedł on krótkie próby w locie i kilkutygodniową próbną eksploatację na Żarze. Osiągi samolotu były do­bre, choć konstruktorzy liczyli na jeszcze lepsze.

W 2009 r. firma Aviata dysponowała prototypem (stale modernizowanym) i pierwszym samolotem z serii informacyjnej. Samolot nie wzbudził zainteresowania w aeroklubach, na co złożyło się kilka przyczyn: brak pieniędzy w aeroklubach, zakończenie produkcji samolotów "Wilga" i "Koliber" oraz pojawienie się ultralekkich samolotów przystosowanych do holowania szybowców.

Konstrukcja:
Jednomiejscowy dolnopłat o konstrukcji metalowej.
Płat dwuczęściowy, jednodźwigarowy.
Kadłub o konstrukcji metalowej, półskorupowy. Kabina zakryta.
Usterzenie klasyczne, zastrzałowe.
Podwozie klasyczne stałe.

Wyposażenie- zestaw przyrządów VFR, radiostacja UHF.

Silnik- gwiazdowy AI-14RA o mocy 188 kW (256 KM).

Dane techniczne GM-1 (wg [2]):
Rozpiętość- 9,74 (wg [3]- 9,5) m, długość- 6,84 (wg [3]- 6,7) m, wysokość- 2,61 (wg [3]- 2,5) m, powierzchnia nośna- 12,7 m2.
Masa własna- 740 kg, masa startowa max- 905 (wg [3]- 895,3) kg.
Prędkość dopuszczalna- 238 (wg [3]- 240) km/h, prędkość przelotowa- 150 (wg [3]- 215) km/h, prędkość minimalna- 79 km/h, wznoszenie bez szybowców- 12 (wg [3]- 14) m/s, wznoszenie z szybowcem 350 kg- (wg [3]- 6,5) m/s, wznoszenie z szybowcem 550 kg- (wg [3]- 6,0) m/s, wznoszenie z 3 szybowcami- 5 m/s, pułap max- 4000 m, zasięg- 280 km.

Galeria

  • Aviata GM-1 ”Gniady”, rysunek w trzech rzutach. (Źródło: Skrzydlata Polska nr 17/1990).

Źródło:

[1] Liwiński J. ”Rejestr polskich statków powietrznych 2006”. Przegląd Lotniczy Aviation Revue nr 2/2006.
[2] Makowski T. ”Współczesne konstrukcje lotnicze Polski”. Agencja Lotnicza Altair. Warszawa 1996.
[3] ”Aviata. Zakład Kompozytów i Techniki Lotniczej - Sp.z o.o.”.
[4] Margański E. ”Samoloty lekkie E. Margańskiego”. Polska Technika Lotnicza. Materiały Historyczne nr 55 (8/2009).

blog comments powered by Disqus