SZD-54 "Perkoz", 1991

Szybowiec szkolny. Polska.
Szybowiec szkolny SZD-54 ”Perkoz”. (Źródło: Copyright Marcin Błuś- ”Fotograficzny rejestr szybowców”).
W drugiej połowie lat 1980-tych Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Doświadczalne Szybownictwa PZL Bielsko zdecydowało się na opracowanie następcy szkolnego szybowca SZD-50 ”Puchacz”, zachowującego jego zalety, lecz pozbawionego niezbyt dobrej widoczności bocznej z tylnego miejsca. Prace konstrukcyjne nad szybowcem SZD-54 ”Perkoz” rozpoczęto w 1986 r. pod kierunkiem mgr. inż. Adama Meusa. Prototyp budowano od połowy 1989 r. we wszystkich filiach Przedsiębiorstwa: w Jeżowie Sudeckim (kadłub i usterzenie), we Wrocławiu (skrzydła) i w Bielsku (oprzyrządowanie i nadzór nad całością prac), do lutego 1991 r. i oblatano 8.05.1991 r. Szybowiec ogólnie przypomina swój pierwowzór- ”Puchacza”.

Szybowiec SZD-54 został opracowany według przepisów JAR-22, spełniając warunki kategorii U (użytkowej) i A (akrobacyjnej). Przewidziany był do szkolenia podstawowego, treningu, lotów falowych i chmurowych oraz do pełnej akrobacji. Start szybowca jest możliwy za samolotem lub wyciagarką.

Przewidywano uruchomienie produkcji seryjnej ”Perkoza” w 1994 r. po zakończeniu prób naziemnych i w locie, wprowadzeniu niezbędnych zmian i zbudowaniu kolejnych prototypów, lecz trudności finansowe przeciągnęły proces certyfikacyjny do jesieni 1998 r. Na przełomie września i października 1996 r. szybowiec udostępniono uczestnikom kursu instruktorskiego odbywającego się na Żarze, gdzie mieli oni okazję do zapoznania się z nowym szybowcem i wyrażenia jednocześnie swoich opinii o nim. Ich uwagi i spostrzeżenia zostały uwzględnione w budowie drugiego prototypu. Przekonstruowano w nim tylną część kadłuba zmieniając sposób usztywnienia belki ogonowej, dzięki czemu znacznie zmniejszono masę szybowca. Zmniejszono także ujemny skos skrzydła, dzięki czemu poprawiono własności pilotażowe w akrobacji, zmieniono koło podwozia głównego. Niestety upadłość zakładu spowodowała zawieszenie prac nad tym programem.

Konstrukcja:
Dwumiejscowy średniopłat o konstrukcji laminatowej.
Płat dwudzielny o obrysie trapezowym, jednodźwigarowy, z kompozytu szklano-epoksydowego, przekładkowy, z płytowymi hamulcami aerodynamicznymi. Lotki 20%, niedzielone.
Kadłub półskorupowy z kompozytu szklano-epoksydowego bez elementów przekładkowych. W części środkowej wzmocniona ramą spawaną z rur stalowych. Kabina zakryta.
Usterzenie klasyczne, statecznik poziomy i ster wysokości niedzielone, konstrukcja kompozytowa.
Podwozie jednotorowe, trójkołowe, stałe.

Wyposażenie- podstawowe przyrządy pilotażowe, radiostacja UHF, możliwość zabudowy aparatury tlenowej.

Dane techniczne SZD-54 (wg [1]):
Rozpiętość- 17,5 m, długość- 8,45 m, wysokość- 2,8 m, powierzchnia nośna- 16,4 (wg [3] i [4]- 16,36) m2.
Masa własna- 340-350 (wg [4]- 365-375) kg, masa użyteczna- (wg [4]- 220-230) kg, masa startowa max- 570 (wg [4]- 565-585) kg.
Prędkość dopuszczalna- 270 (wg [4]- 260) km/h, prędkość minimalna- 60 (wg [4]- 70) km/h, doskonałość max- 35, opadanie minimalne- 0,67 m/s.

Źródło:

[1] Makowski T. ”Współczesne konstrukcje lotnicze Polski”. Agencja Lotnicza Altair. Warszawa 1996.
[2] ”Polskie szybowce”.
[3] ”Technika. SZD-54 Perkoz”. ”Lotnictwo Aviation International” nr 3/1991.
[4] ”Szybowcowy zakątek Pepego (Piotra Puchalskiego)”
blog comments powered by Disqus