IS-B "Komar-48", 1949

Szybowiec treningowo-wyczynowy. Polska.
Szybowiec IS-B ”Komar-48” SP-985 w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. (Źródło: ”Fotograficzny Rejestr Szybowców”).
Szybowiec IS-B ”Komar-48” jest powojenną wersją szybowca Komar-bis, budowanego w latach 1936-1939 w Warsztatach Szybowcowych Antoniego Kocjana w Warszawie. Szybowiec Komar-bis został zaprojektowany w 1936 r. przez inż. Antoniego Kocjana.

W 1948 r. Instytut Szybownictwa w Bielsku zrekonstruował szybowiec Komar na podstawie dokumentacji warsztatowej, otrzymanej od żony konstruktora. Dokumentacja powojennego Komara powstała pod kierunkiem mgr. inż. Mariana Wasilewskiego, przy czym wprowadzone zostały zmiany konstrukcyjne, zwiększające sztywność skrzydeł, oraz dodano hamulce aerodynamiczne. Prototyp szybowca IS-B ”Komar-48” zbudowano w Warsztatach Doświadczalno-Naprawczych Instytutu Szybownictwa w Bielsku, a pierwszy lot wykonał 16.01.1949 r. Seryjne szybowce ”Komar-48” (5 egz.) zostały zbudowane w IS w Bielsku. Dwa z nich miały płytowe usterzenie wysokości bez statecznika, jak ”Komary” przedwojenne, ale już następne trzy zaopatrzono w usterzenia składające się ze statecznika i steru. Próby wykazały, że szybowiec ma wystarczającą sztywność, nie stwierdzono żadnych drgań szybowca ani przy dużej, ani przy małej prędkości. Szybowiec był bardzo przyjemny w pilotażu i miał bardzo mały promień krążenia.

Po naniesieniu poprawek wynikłych z prób ”Komara-48” i po zaprojektowaniu płytkowych hamulców aerodynamicznych- szybowiec oznaczono ”Komar-49”. Były budowane seryjnie, 18 egz, w ZSLS nr 2 w Jeżowie. Pierwszy szybowiec oblatany został w marcu 1950 r.

Łącznie zbudowano 23 (wg innych źródeł- 25 ?) egz. ”Komar” był dobrym szybowcem treningowym, zwłaszcza w słabych warunkach termicznych. Na powojennych ”Komarach” ustanowiono także wiele rekordów, m.in. w dniach 19-20.10.1949 r. pilot Stanisław Wielgus ustanowił na ”Komarze-48” krajowy rekord długotrwałości lotu, wynoszący 35 h 14 min. Szybowce ”Komar” były używane w aeroklubach do 1965 r. Jeden szybowiec IS-B ”Komar-49” znajduje się w zbiorach Muzeum Lotnictwa w Krakowie.

W 1969 r. część kadłuba od szybowca ”Komar” wykorzystano w samolocie amatorskim Dobrociński ”Ważka”, a na początku lat 1970-tych w samolocie Dobrociński ”Wrocław”. Również na początku lat 1970-tych skrzydła od szybowca ”Komar” zostały wykorzystane do budowy amatorskiego motoszybowca ”Altostratus” konstrukcji Józefa Borzęckiego.

Konstrukcja:
Jednomiejscowy górnopłat zastrzałowy o konstrukcji drewnianej.
Skrzydło konstrukcji drewnianej, dwudzielne, zastrzałowe o obrysie prostokątno-trapezowym. Dźwigar główny skrzynkowy, skośny pomocniczy o przekroju ceowym. Keson sklejkowy jednoobwodowy. Hamulce aerodynamiczne płytkowe uchylne, zastrzał skrzydła wykonany z rury stalowej o przekroju okrągłym. Lotki różnicowe konstrukcji drewnianej kryte płótnem.
Kadłub konstrukcji drewnianej o przekroju sześciokątnym, podłużnicowy, kryty sklejką. Z przodu kadłuba umieszczony jest zaczep do holu i hak do startu z lin gumowych. Kabina pilota odkryta.
Usterzenie poziome wolnonośne, drewniane, dwudzielne. Statecznik kryty sklejką, ster płótnem. Usterzenie pionowe takiej samej konstrukcji jak poziome.
Podwozie płozowe, płoza przednia drewniana.

Wyposażenie- prędkościomierz, wysokościomierz i wariometr.

Dane techniczne ”Komar-49” (wg [4]):
Rozpiętość- 15,8 (wg [1]- 15,82) m, długość- 6,75 m, wysokość- 1,75 m, powierzchnia nośna- 17,4 m2.
Masa własna- 148 (wg [1]- 157) kg, masa użyteczna- (wg [1]- 89) kg, masa całkowita- 225 (wg [1]- 246) kg.
Dopuszczalna prędkość nurkowania- 140 km/h, prędkość minimalna- 44 km/h, doskonałość- 19 przy prędkości 64 km/h (wg [1]- 20,0), opadanie minimalne- 0,8 m/s przy prędkości 58 km/h.

Źródło:

[1] Krzyżan M. ”Samoloty w muzeach polskich”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1983.
[2] ”Polskie konstrukcje amatorskie”
[3] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1977.
[4] Praca zbiorowa ”Konstrukcje lotnicze Polski Ludowej”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1965.
[5] ”Fotograficzny Rejestr Szybowców”
blog comments powered by Disqus