Segno Henryk

Henryk Segno w 1910 r. (Źródło: Praca zbiorowa ”Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa”. Wydawnictwo Komitetu Budowy Pomnika Ku Czci Poległych Lotników. Warszawa 1933).

Henryk Segno urodził się 22.10.1882 r. w Petersburgu, gdzie jego ojciec- stały mieszka­niec Warszawy- prowadził biuro celno-eksploatacyjne. Tam też ukończył techniczną szkołę realną, w której otrzymał maturę. Po zdaniu egzaminu kon­kursowego przyjęty został na studia na Wydział Mechaniczny Instytutu Techno­logicznego w Petersburgu. Przez rok studiował także na Akademii w Liege (Leodium).

Lotnictwem zainteresował się w 1909 r. W 1910 r. kupił wydaną w Kijowie broszurę Nikołaja Delone'a pt. Ustrojstwo dieszewogo lekkogo płaniera i sposoby latanija na niem. Zawarty w niej był opis budowy szybowca (dwupłatowiec o układzie Chanute'a). Wraz ze swymi przyjaciółmi, Antonim Knaapem i jego bratem Stefanem, według planów z broszury zbudował u nich na podwórzu koło domu, gdzie mieszkali na letnisku w miejscowości Dibuny (niedaleko granicy fińskiej), szybowiec tzw. balansjer (skrzydłowiec bez sterów).

Próby lotów na nim przeprowadzali wczesną jesienią 1910 r. na diunach piaskowych koło Siestroriecka, naprzeciwko twierdzy kronsztadzkiej. Przy montażu, jak i wzlotach szybowca, pomagali mu żołnierze rosyjscy. Wkrótce jednak komendant twierdzy zakazał mu lotów, a szybowiec został przez żoł­nierzy rozebrany.

W Petersburgu zapisał się do aeroklubu. Ze swoim znajomym pilotem Aleksandrem Lebiediewem, wyjechał w charakterze jego mechanika na wiosnę 1910 r. do Francji po zakup płatowca typu Farman dla Aeroklubu Rosji. Zwie­dził tam fabryki silników Gnôme i Anzani, był u Farmana, Blériota i w fir­mie Antoinette. We Francji zaczął latać na samolotach jako pasażer. Po powrocie do Petersburga, uczył się latać w Gatczynie i następnie w maju 1910 r. zdał egzamin, uzyskując Dyplom Pilota nr l Wszechrosyjskiego Aeroklubu. Uczestniczył potem w kilku mityngach lotniczych.

Od listopada 1910 r. do września 1911 r. był zatrudniony jako szef pilotażu i instruktor oraz oblatywacz w Warszawskim Towarzystwie Lotniczym Awiata na Polu Mokotowskim. Wyszkolił wówczas 10 uczniów, w tym paru ofi­cerów rosyjskich. Z ramienia Awiaty był delegowany do Wiener Neustadt, po odbiór zakupionego samolotu Etrich ”Taube”, na którym wykonał tam lot. 14.08.1911 r. wykonał kilkuminutowy przelot nad Warszawą z pasażerem (Marią Mrozińską). W tymże sierpniu wykonał na Farmanie swój ostatni lot w Awiacie.

Po opuszczeniu Awiaty, wyjechał na pewien czas do Francji, a stam­tąd powrócił do Petersburga, gdzie na samolocie Etrich ”Taube” odbywał dalsze loty pokazowe. Za jeden z nich, o elementach akrobacji, który podziwiał w Pe­tersburgu emir Buchary, otrzymał potem (1912 r.) od niego Srebrną Gwiazdę III stopnia wraz z dyplomem. Swą karierę lotniczą zakończył w 1912 r. wypadkiem na samolocie typu Farman. W późniejszych latach do lotnictwa już nie powra­cał. W 1913 r. ożenił się z Olgą Dukszta-Dukszyńską.

W okresie I wojny światowej pracował w Tallinnie jako sekretarz dyrekcji Rosyjskiego Budowlanego Towarzystwa Akcyjnego. W czerwcu 1919 r. powrócił do Polski. Do 1923 r. pracował w Warszawie, a potem aż do 1939 r. w Czeladzi na różnych stanowiskach w górnictwie. Lata okupacji spędził w Cze­ladzi (powiat Będzin) i w Jeziornie pod Warszawą. Po wojnie powrócił do Za­głębia, gdzie do 1951 r. pracował w instytucjach państwowych, po czym prze­szedł na emeryturę i został tłumaczem przysięgłym (rosyjskiego, niemieckiego, francuskiego i angielskiego).

W 1961 r. został członkiem Klubu Seniorów Lotnictwa Aeroklubu PRL. Napisał Moje wspomnienia lotnicze, opublikowane w wydaniu zbiorowym pt. Pierwsze skrzydła.

Zmarł w wieku 82 lat 21.07.1964 r. w Czeladzi, gdzie został po­chowany.

Konstrukcje:
Segno-szybowiec
, 1910, szybowiec pionierski.

Galeria

  • Henryk Segno jako pilot ”Awiaty”. (Źródło: Banaszczyk Eugeniusz ”Pierwsze skrzydła”. Wydawnictwo MON. Warszawa 1972).
  • Maria Mrozińska w samolocie w szkole ”Aviaty”. Z tyłu Henryk Segno. (Źródło: Praca zbiorowa ”Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa”. Wydawnictwo Komitetu Budowy Pomnika Ku Czci Poległych Lotników. Warszawa 1933).

Źródło:

[1] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze do 1939”. Tom 1. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2004.
[2] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1977.
[3] Kowalski T. J., Malinowski T. ”Mała encyklopedia lotników polskich”. Tomik 1. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. Warszawa 1983.
blog comments powered by Disqus