RWD-10, 1933

Samolot akrobacyjny. Polska.
Samolot akrobacyjny RWD-10 w barwach polskiego lotnictwa sportowego. (Źródło: via Konrad Zienkiewicz).
W 1933 r., w Doświadczalnych Warsztatach Lotniczych, inż. Jerzy Drzewiecki zaprojektował samolot treningowo-akrobacyjny o własnościach pilotażowych zbliżonych do samolotu PZL P-7 po to, aby służyć do szkolenia i treningu pilotów myśliwskich. W lipcu 1933 r. Jerzy Drzewiecki wykonał na prototypie pierwszy lot. Samolot wymagał poprawek. Po ich wykonaniu został ponownie oblatany i w 1935 r. przeszedł próby sprawności w IBTL. Pierwszy publiczny pokaz akrobacji na prototypie dal Andrzej Włodarkiewicz w czasie mityngu lotniczego z okazji otwarcia zawodów balonowych Gordon-Bennetta 14-15.09.1935 r. w Warszawie. Samolot został przydzielony do ośrodka PW Lot Łódź-Lublinek.

Lotnictwo wojskowe nie zainteresowało się tym samolotem. W lotnictwie sportowym zapotrzebowanie na samolot akrobacyjny powstało dopiero w latach 1936-1937 w związku z dużym rozwojem szkolenia samolotowego. Wówczas DWL otrzymały zamówienia na 20 RWD-10, które zbudowano w 1937 r. Wzięły one udział w uroczystym przekazaniu aeroklubom 127 samolotów w dniu 16.09. 1937 r. Dwa (wg [4]- 3) RWD-10 zbudowano ponadto w 1938 r. Wg [4]- łącznie z prototypem zbudowano 20 egz. Samoloty te były użytkowane w aeroklubach oraz cywilnych szkołach pilotów. Jeden RWD-10 wziął udział w rajdzie bałkańskim (27.05-13.06.1937 r.), dając pokazy akrobacji w Bukareszcie, Sofii, Atenach, Belgradzie i Budapeszcie. W 1937 r. na trzech RWD-10 nastąpiło uszkodzenie skrzydeł podczas akrobacji, piloci uratowali się, lecz samoloty zostały rozbite.

Oprócz prototypu, w wojsku był jeszcze drugi RWD-10 w Eskadrze Sztabowej na lotnisku Mokotowskim. We wrześniu 1939 r. samolot RWD-10 (SP-BLZ) był używany do lotów łącznikowych w obszarze działań Armii Kraków, a drugi z Aeroklubu Wileńskiego ewakuowano na Łotwę. Wg [4]- prawdopodobnie wszystkie RWD-10 uległy zniszczeniu we wrześniu 1939 r.

W 2013 r. Krzysztof Laskowski z Nowego Sącza rozpoczął budowę makiety samolotu RWD-10 w skali 1:1.

Konstrukcja:
Jednomiejscowy górnopłat zastrzałowy o konstrukcji mieszanej.
Płat o obrysie podwójno-trapezowym, zwężony i ścieniony w części środkowej, dwudźwigarowy, dwudzielny, drewniany, pokrycie noska ze sklejki, reszta płótnem. Podparty dwiema parami zastrzałów.
Kadłub kratownicowy, spawany z rur stalowych, oprofilowany listwami drewnianymi, pokryty płótnem. Kabina odkryta.
Stateczniki wolnonośne, kryte sklejką. Stery i lotki kryte płótnem.
Podwozie klasyczne stałe.
Wyposażenie w wersji wojskowej- fotokarabin K-28 i inhalator GL.

Silnik- w prototypie Cirrus ”Hermes IIB” o mocy nominalnej 77 kW (105 KM) i startowej 85 kW (115 KM). Silnik samolotów seryjnych rzędowy, z cylindrami wiszącymi PZInż. ”Junior” o mocy nominalnej 81 kW (110 KM) i startowej 88 kW (120 KM).

Dane techniczne RWD-10 (wg [1]):
Rozpiętość- 7,5 m, długość- 6,2 (wg [3]- 6,13) m, wysokość- 1,9 (wg [3]- 2,0) m, powierzchnia nośna- 9,0 m2.
Masa własna- 350 kg, masa użyteczna- 125 kg, masa całkowita- 475 kg.
Prędkość max- 218 (wg [3]- 230) km/h, prędkość przelotowa- 180 km/h, prędkość min.- 95 km/h, wznoszenie- 6,2 m/s, czas wznoszenia na 1000 m- 2' 55'', pułap- 6000 m, zasięg- 360 (wg [3]- 460) km.

Dane techniczne RWD-10, prototyp (wg [2]):
Rozpiętość- 7,48 m, długość- 6,0 m, wysokość- 1,9 m, powierzchnia nośna- 9,0 m2.
Masa własna- 341 kg, masa użyteczna- 130 kg, masa całkowita- 471 kg.
Prędkość max- 218 km/h, prędkość przelotowa- 185 km/h, prędkość min.- 95 km/h, wznoszenie- 6,2 m/s, pułap- 6000 m, zasięg- 360 km.

Dane techniczne RWD-10, samoloty seryjne (wg [4]):
Rozpiętość- 7,48 (wg [2]- 7,5) m, długość- 6,2 m, wysokość- 1,9 m, powierzchnia nośna- 9,0 m2.
Masa własna- 350 kg, masa użyteczna- 125 kg, masa całkowita- 475 kg.
Prędkość max- 218 km/h, prędkość przelotowa- 180 km/h, prędkość min.- 95 km/h, wznoszenie- 6,2 m/s, pułap- 6000 m, zasięg- 360 km.

Galeria

  • RWD-10, plany modelarskie. (Źródło: Modelarz nr 7/1972).
  • RWD-10 w locie. (Źródło: Jan Rychter - Fotografia-  http://photo.rychter.com/).

Źródło:

[1] Dulęba L., Glass A. ”Samoloty RWD”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1983.
[2] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1977.
[3] Morgała A. ”Samoloty wojskowe w Polsce 1924-1939”. Wyd. Bellona. Warszawa 2003.
[4] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze do 1939”. Tom 2. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2007.
[5] Informacje uzyskane od Krzysztofa Laskowskiego.
blog comments powered by Disqus