RWD-9, 1933

Samolot sportowy, zawodniczy. Polska.
Samolot zawodniczy RWD-9, nr rej. SP-DRF. (Źródło: archiwum).
Projekt samolotu opracowali, w Doświadczalnych Warsztatach Lotniczych, w latach 1932-1933 Stanisław Rogalski i Jerzy Drzewiecki. Był to dalszy rozwój samolotu RWD-6. Komitet im. Żwirki i Wigury z zebranych funduszy społecznych zamówił 6 samolotów RWD-9 przeznaczonych do udziału w zawodach Challenge 1934. Prototyp RWD-9, wyposażony w silnik rzędowy Menasco, gotowy był 8.10.1933 r., a pierwszy lot wykonał 4.12.1933 r. Próby w locie przeprowadzono w okresie styczeń-luty 1934 r. Drugi egzemplarz RWD-9W wyposażono w silnik gwiazdowy Walter ”Bora”, pierwszy lot wykonał 22.01.1934 r.

Wiosną 1934 r. zbudowano 8 seryjnych RWD-9. Cztery samoloty, oznaczone RWD-9S, otrzymały silnik gwiazdowy konstrukcji inż. Stanisława Nowkuńskiego Skoda GR-760, pozostałe RWD-9W silnik Walter ”Bora” o mniejszej mocy (w wyniku czego miały one niższe osiągi), dwa z nich były przeznaczone dla ekipy czechosłowackiej na Challenge. 5.03.1934 r. został oblatany prototyp RWD-9 z silnikiem GR-760, a 4 maja pierwszy seryjny RWD-9S. Jeden samolot czechosłowacki został rozbity na dwa dni przed zawodami.

W Challenge'u 1934 (28.08-16.09.1934) zwyciężyli kpt. Jerzy Bajan i sierż. Gustaw Pokrzywka na RWD-9S SP-DRD. Drugie miejsce zajął Stanisław Płonczyński i Stanisław Zientek na SP-DRC. Challenge obejmował próby techniczne i rajd wokół Europy i Afryki Północnej o długości 9538 km. Czas montażu i demontażu samolotu wynosił 44 s. Najmniejsza prędkość 54,1 km/h. prędkość przelotowa 255 km/h, długość startu i lądowania na bramkę o wysokości 8 m- 76 m. Siódme miejsce zajął J. Buczyński z W. Rogalskim na SP-DRE, 15. miejsce- H. Skrzypiński i M. Lorenz na SP-DRB. Czech. J. Anderle na OK-AMD zajął 8. miejsce. T. Karpiński na SP-DRF oraz S. Florjanowicz na SP-DRA nie ukończyli zawodów.

W końcu 1934 r. zwycięski RWD-9 był wystawiony na Międzynarodowym Salonie Lotniczym w Paryżu. Podczas mityngu lotniczego (14-15.09.1935 r.) w Warszawie, zorganizowanego z okazji otwarcia zawodów balonowych Gordon-Bennetta, zademonstrowano pokaz startu i lądowania oraz minimalnej prędkości lotu na RWD-9 w czasie ślimaczego wyścigu z wiatrakowcem Cierva C-30. Po zawodach 2 RWD-9 zostały sprzedane do Hiszpanii, gdzie jeden był używany jako łącznikowy w czasie wojny domowej oraz 1 egz. do Francji. Czechosłowacki OK-AMD został skasowany 1.12.1937 r, zaś OK-AMC po remoncie był użytkowany i 31.10.1939 r. został przejęty przez Niemców. 16.07.1936 r. na SP-DRC zginął Inspektor Lotnictwa gen. Gustaw Orlicz-Dreszer z powodu zbyt niskiego lotu nad morzem. Dwa egz. RWD-9 były użytkowane w aeroklubach, jeden do maja 1937 r., drugi do 1938 r. Prototyp znajdujący się w wytwórni został w 1937 r. przebudowany na RWD-20.

Konstrukcja:
Czteromiejscowy górnopłat zastrzałowy o konstrukcji mieszanej.
Płat prostokątny z zaokrąglonymi końcami, dwudzielny, dwudźwigarowy, kryty sklejką od góry do pierwszego dźwigara, od dołu do drugiego dźwigara, reszta kryta płótnem. Zastrzały o układzie V. Sloty trójdzielne Handley-Page, wysuwane automatycznie, sprzęgnięte z klapami. Klapy powodujące jednocześnie wychylenie obu lotek do dołu o 15°. Lotki szczelinowe. W pobliżu końców skrzydeł interceptory blaszane, otwierane przy wychyleniach lotek po otwarciu slotów. Skrzydła składane.
Kadłub kratownicowy, spawany z rur chromomolibdenowych, kryty płótnem na szkielecie z listew drewnianych. Kabiny zakryte.
Usterzenie wolnonośne, drewniane. Stateczniki kryte sklejką, stery płótnem.
Podwozie klasyczne stałe.

Silnik:
- prototyp- rzędowy Menasco ”Buccaneer” B-6S-3, o mocy startowej 195 kW (265 KM),
- RWD-9S- gwiazdowy Skoda GR-760 o mocy startowej 213 kW (290 KM),
- RWD-9W- gwiazdowy Walter ”Bora 1” o mocy startowej 162 kW (220 KM).

Dane techniczne RWD-9, prototyp (wg [4]):
Rozpiętość- 11,64 (wg [2]- 11,44) m, długość- 8,0 m, wysokość- 2,03 m, powierzchnia nośna- 16,0 m2.
Masa własna- 560 kg, masa użyteczna- 370 kg, masa całkowita- 930 kg.

Dane techniczne RWD-9S (wg [4]):
Rozpiętość- 11,64 m, długość- 7,6 m, wysokość- 2,03 m, powierzchnia nośna- 16,0 m2.
Masa własna- 560 kg, masa użyteczna- 370 kg, masa użyteczna z dwoma osobami załogi- 230 kg, masa całkowita- 930 kg, masa całkowita z dwoma osobami załogi- 790 kg.
Prędkość max- 281 km/h, prędkość przelotowa- 215-255 km/h, prędkość min.- 54,1 km/h, wznoszenie- 6,1 m/s, pułap- 7000 m, zasięg- 800 km.

Dane techniczne RWD-9W (wg [4]):
Rozpiętość- 11,64 m, długość- 7,6 m, wysokość- 2,03 m, powierzchnia nośna- 16,0 m2.
Masa własna- 560 kg, masa użyteczna- 370 kg, masa użyteczna z dwoma osobami załogi- 230 kg, masa całkowita- 930 kg, masa całkowita z dwoma osobami załogi- 790 kg.
Prędkość max- 260 km/h, prędkość przelotowa- 204-243 km/h, prędkość min.- 55,2 km/h, wznoszenie- 5,5 m/s, pułap- 6000 m, zasięg- 735 km.

Galeria

  • Samolot zawodniczy RWD-9. Start na bramkę. (Źródło: archiwum).
  • RWD-9, plany modelarskie. (Źródło: Modelarz nr 4/1957).
  • Prototyp RWD-9 wyposażony w silnik rzędowy Menasco. (Źródło: Jan Rychter - Fotografia-  http://photo.rychter.com/).
  • Prototyp RWD-9 wyposażony w silnik Menasco. Widok z lewej strony. (Źródło: Jan Rychter - Fotografia-  http://photo.rychter.com/).

Źródło:

[1] Dulęba L., Glass A. ”Samoloty RWD”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1983.
[2] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1977.
[3] Morgała A. ”Samoloty wojskowe w Polsce 1924-1939”. Wyd. Bellona. Warszawa 2003.
[4] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze do 1939”. Tom 2. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2007.
[5] "Z awionetek w myśliwce". Samoloty Polskie
blog comments powered by Disqus