RBWZ S-21 "Russkij Witiaź", 1913
("Grand ")

Samolot pionierski. Rosja.
Samolot RBWZ ”Russkij Witiaź” na lotnisku w Sankt Petersburgu. (Źródło: archiwum).
Znany rosyjski konstruktor lotniczy inż. Igor Iwanowicz Sikorski był pionierem w budowie samolotów-gigantów. Prace nad projektem pierwszego wielosilnikowego samolotu rozpoczęto jesienią 1912 r. Samolot był udany, jednak moc silników była zbyt mała. Dlatego zastosowano 4 silniki Argus o mocy 74 kW każdy w dwóch tandemach ze śmigłami pchającymi i ciągnącymi. Samolot nazywano również ”Grand Bałtycki”, ”Bolszoj”, ”Bolszoj Bałtijskij”.

Później zmieniono napęd, wszystkie 4 silniki ustawiono w jednym szeregu ze śmigłami ciągnącymi. Samolot nazwano teraz RBWZ S-21 ”Russkij Witiaź”. Był to pierwszy na świecie samolot czterosilnikowy. Samolot został oblatany 9.06.1913 r. W dniu 2.08.1913 r. I. I. Sikorski ustanowił światowy rekord długotrwałości lotu z 7 pasażerami wynikiem 1 h 54', osiągnął również pułap 830 m. Samolot uległ zniszczeniu w nieszczęśliwym wypadku 11.09.1913 r. Z przelatującego samolotu Meller-II wybudował się silnik, który spadł na stojący na ziemi ”Russkij Witiaź”, ciężko go uszkadzając. Po tym zdarzeniu I. I. Sikorski już go nie odbudował, ponieważ w tym czasie znajdował się w budowie nowy samolot RBWZ ”Ilia Muromiec”.

W Polsce.

Udział w projektowaniu gigantów Sikorskiego miał Polak- inż. Witold Jarkowski.

9.06.1913 r. w pierwszym locie samolotu ”Russkij Witiaź”, jako drugi pilot (z Igorem I. Sikorskim), uczestniczył Polak- pilot i konstruktor Jerzy Jankowski.

Konstrukcja:
Dwupłat o konstrukcji drewnianej. Załoga- 3 osoby, pasażerów- 4.
Kabiny zakryte.
Podwozie klasyczne stałe.

Napęd: początkowo 2 silniki rzędowe Argus o mocy 74 kW (100 KM) każdy. Później 4 silniki Argus o mocy 74 kW (100 KM) każdy w dwóch tandemach ze śmigłami pchającymi i ciągnącymi. Później zmieniono napęd, wszystkie 4 silniki ustawiono w jednym szeregu ze śmigłami ciągnącymi.

Dane techniczne ”Grand”, 2 silniki:
Rozpiętość- 27,0 m, długość- 20,0 m, powierzchnia nośna- 120,0 m2.
Masa własna- 3000 kg, masa użyteczna- 400 kg, masa całkowita- 3400 kg.
Prędkość max.- 80 km/h, pułap- 100 m.

Dane techniczne ”Grand”, 4 silniki (wg [1]):
Masa całkowita- 4000 kg.
Prędkość max.- 90 km/h, pułap- 500 m.

Źródło:

[1] Bączkowski W. ”Samoloty bombowe I wojny światowej”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1986.
[2] "Испытатели. Test Pilot"
[3] Januszewski S. ”Witold Jarkowski. Inżynier aeronauta- pionier lotnictwa”. Politechnika Wrocławska. Fundacja Otwartego Muzeum Techniki. Wrocław 2006.
blog comments powered by Disqus