S-24 (ARS-240) "Buran", 1958

Niekierowany lub kierowany pocisk rakietowy klasy powietrze-ziemia. ZSRR.
Niekierowany pocisk rakietowy S-24B ”Buran”. (Źródło: Allocer via ”Wikimedia Commons”).
Niekierowany pocisk rakietowy S-24 został skonstruowany pod oznaczeniem ARS-240 i testowany był od 1958 r. Projekt został opracowany w Moskiewskim Instytucie Techniki Cieplnej (MIT). S-24 jest ciężką rakietą przeznaczoną do zwalczania umocnionych obiektów punktowych, zdolną do przebicia 2 m warstwy ziemi lub 0,8-1 m warstwy żelbetonu. Podwiesza się ją na pojedynczych wyrzutniach APU-68. Rakieta miała być uzbrojeniem naddźwiękowego samolotu Suchoj Su-7B ale uzbrojono weń także samoloty Mikojan MiG-21. Został przyjęty na uzbrojenie jako S-24A ”Buran” i był produkowany od 1960 r.

”Buran” okazał się bronią tanią i niezwykle skuteczną- do dziś jest powszechnie używany przez lotnictwo rosyjskie i wiele krajach użytkujących samoloty produkcji radzieckiej. Przenosi on głowicę bojową o masie 123 kg i zawierającą 25,4 kg materiału wybuchowego i rozpadającą się w chwili wybuchu na ok. 4000 odłamków. Do S-24 stosuje się głowicę odłamkowo-burzącą, jeżeli zapalnik nastawiony był na wybuch natychmiastowy to głównym czynnikiem rażenia są odłamki, jeśli natomiast zapalnik nastawiono na niewielką lub dużą zwłokę- to głównym czynnikiem rażenia jest odpowiednio odłamkowo-burzące lub burzące działanie ładunku głowicy po przebiciu przeszkody. Stosowany początkowo w silniku rakietowym proch RSI-60 powodował po odpaleniu silne zabrudzenia oszklenia kabiny i zastąpiono go prochem BN-K- tak powstał w 1962 r. pocisk S-24B. Pocisk miał znakomitą opinię, dotyczącą skuteczności. Za jego jedyną wadę jest uznawany niewielki zasięg, wynoszący ok. 3 km przy odpaleniu podczas nurkowania pod kątem ok. 30°, przez co samolot jest narażony na ogień nawet małokalibrowej broni przeciwlotniczej.

Dopiero prawie 50 lat po opracowaniu S-24 zaproponowano jej radykalną modernizację i przekształcenie w rakietę kierowaną. Powstała w ten sposób wersja S-24BM. Wybrano dla niej kombinowane naprowadzanie za pomocą układu bezwładnościowego, wspomaganego przez samonaprowadzanie radiolokacyjne lub termowizyjne. Do przedniej części rakiety został dołączony moduł kierowania o długości ok. 80 cm i masie 45 kg, w którym znajduje się aparatura naprowadzania oraz napędy czterech sterów. Moduł ma się nadawać do dołączania do wcześniej wyprodukowanych rakiet nawet w warunkach polowych. Niezmieniona pozostanie głowica bojowa, jedynie jej zapalnik będzie nowy. Do odpalania mają służyć te same, choć zmodyfikowane, wyrzutnie co dla S-24B- APU-68UM lub starsze PU-12-40. Modernizacja ma na celu przede wszystkim zwiększenie celności, dzięki czemu wzrośnie jeszcze bardziej skuteczność rakiety. Możliwe będzie także rażenie celów małowymiarowych, a także poruszających się. Precyzyjne naprowadzanie ma umożliwić także odpalanie rakiety z większej odległości od celu, w tym po trajektorii balistycznej. Po starcie pocisk wznosić się będzie na maksymalną możliwą wysokość, a potem opadać, wykorzystując jako powierzchnie nośne stabilizatory i stery (lot aerobalistyczny).

Rakiety S-24BM mają stać się uzbrojeniem nowych rosyjskich samolotów: Suchoj Su-25TM, Suchoj Su-27KUB/Su-30M/Su-33/Su-34/Su-35, Mikojan MiG-29K, Mikojan MiG-29SMT i Mikojan MiG-31BM oraz śmigłowców Mil Mi-24. W wersji eksportowej- S-24BME- rakieta ma być odpalana także ze starszych maszyn.

Informację o nowej konstrukcji przedstawiła, w sierpniu 2008 r. podczas Międzynarodowej Wystawy Uzbrojenia Wojsk Lądowych w Moskwie, Briańska Fabryka Chemiczna im. 50-lecia ZSRR- producent pocisków S-24. Podobno prace trwały od 2006 r. i do 2008 r. zrealizowano program prób wstępnych. Twórcą pakietu modernizacyjnego ma być Moskiewski Instytut Techniki Cieplnej (MIT).

W Polsce.

Niekierowane pociski rakietowe S-24 ”Buran” znajdują się na uzbrojeniu samolotów myśliwskich i myśliwsko-bombowych.

Konstrukcja:
Rakieta jest stabilizowana obrotowo- w locie wykonuje 400 obr./min.
Głowica bojowa o masie 123 kg zawiera 25,4 kg materiału wybuchowego i rozpada się w chwili wybuchu na ok. 4000 odłamków. Wybuch inicjuje zapalnik uderzeniowy W-24A lub zbliżeniowy RW-24 Żuk.
Silnik zawiera siedem lasek prochowych, ma ciąg 7700 kg i pracuje 1,1 s.

Wersja kierowana S-24BM powstała w wyniku modernizacji rakiety S-24B. Do przedniej części rakiety S-24B został dołączony moduł kierowania o długości ok. 80 cm i masie 45 kg, w którym znajduje się aparatura naprowadzania oraz napędy czterech sterów. Zastosowano kombinowane naprowadzanie za pomocą układu bezwładnościowego, wspomaganego przez samonaprowadzanie radiolokacyjne lub termowizyjne.

Dane techniczne S-24B (wg [1]):
Kaliber- 240 mm, długość- 2220 mm.
Masa- 235 kg.
Prędkość początkowa- 400 m/s, zasięg przy odpaleniu podczas nurkowania pod kątem ok. 30°- ok. 3 km.

Dane techniczne S-24BM (wg [1]):
Kaliber- 246 mm, długość- 3030 mm.
Masa- 280 kg.

Źródło:

[1] Szulc T. ”Rakieta S-24BM”. Nowa Technika Wojskowa nr 9/2008.
[2] Gruszczyński J. ”Uzbrojenie lotnicze- Wschód”. Seria ”Przegląd Konstrukcji Lotniczych” nr 15. Wydawnictwo Altair. Warszawa 1993.
[3] Gruszczyński J., Rybak E. F. ”MiG-29. Najlepszy samolot myśliwski świata?” Lotnictwo Wojskowe nr 1 i 2/1998.
blog comments powered by Disqus