PZL M95 (M97/M99) "Orkan", 1994

Projekt samolotu myśliwsko-szturmowego, szturmowego. Polska.
PZL M-95 to opracowany w latach 1993-1994 w WSK PZL-Mielec pod kierunkiem mgr. inż. Marka Potapowicza projekt rozwojowy samolotu PZL I-22 ”Iryda” M-93. Przy zachowaniu bez większych zmian kadłuba, usterzenia pionowego, podwozia, zespołu napędowego i większości instalacji pokładowych, zaprojektowano nowe skrzydła o większym skosie, wyposażone w 6 węzłów podwieszeń uzbrojenia, oraz nowe płytowe usterzenie poziome. Zrezygnowano z zamontowania działka GSz-23 pod kadłubem, działko nowego typu znalazło się z przodu kadłuba po lewej stronie. Oprócz silników K-15 przewidywano możliwość montażu silników Rolls-Royce ”Viper 632” lub ”Viper 545”, początkowo brano też pod uwagę silniki SNECMA ”Larzac 04”. Opracowano wersje PZL M-95M (morską) i PZL M-95MS (szturmową).

Równolegle z PZL M-95, przy wykorzystaniu podzespołów PZL I-22 ”Iryda” oraz płytowego usterzenia poziomego i skrzydeł z projektu M-95, wyposażonych w 6 węzłów podwieszeń uzbrojenia i szyny dla pocisków kierowanych powietrze-powietrze na końcówkach, zaprojektowano też jednomiejscowy samolot szturmowy. Zmieniono w nim poważnie przód kadłuba. Zrezygnowano z zamontowania stałego uzbrojenia- pod kadłubem można podwieszać zasobnik z działkiem. Opracowano wersje PZL M-97S (szturmową) i PZL M-97MS (myśliwsko-szturmową).

Jako pochodna projektu PZL M-97 powstał PZL M-99 ”Orkan”- szybka odpowiedź na projekty samolotu PZL-230 ”Skorpion” firmy PZL Warszawa-Okęcie. Był on wyposażony w słowackie silniki turbowentylatorowe PS DV-2. Zasadniczej zmianie w stosunku do M-97 uległy kanały doprowadzające powietrze do silników i same gondole silników oraz podwozie główne. PZL M-99 opracowano w wersjach PZL M-99A (z silnikami Rolls-Royce/SNECMA ”Adour” Mk.871), PZL M-99S (z silnikami PS DV-2) i PZL M-99SA (z silnikami PS DV-2A).

Konstrukcja PZL M-95:
Dwumiejscowy (wg [2]- jednomiejscowy) górnopłat o konstrukcji metalowej.
Płat o skosie 25 %. Konstrukcja jednoczęściowa, dwudźwigarowa, metalowa.
Kadłub półskorupowy, metalowy. Kabinowa zakryta, przewietrzana, klimatyzowana, fotele katapultowe.
Usterzenie klasyczne, skośne, o konstrukcji metalowej. Usterzenie poziome płytowe.
Podwozie trójkołowe z kołem przednim, chowane w locie.

Uzbrojenie- 1 stałe działko GSz-23 kal. 23 mm lub działko kal. 30 mm w przedzie kadłuba. Podwieszane na 6 węzłach podskrzydłowych o łącznej masie do 2500 kg.

Wyposażenie- zdwojony zestaw przyrządów pilotażowych, radiostacje VHF i UHF, ADF, IFF, RWR, awionika zachodnia.

Napęd: 2 silniki odrzutowe jednoprzepływowe PZL K-15, Rolls-Royce ”Viper 632” lub ”Viper 545”.

Dane techniczne PZL M-95 z silnikami K-15 lub ”Viper 545” (wg [1]):
Rozpiętość- 10,83 m, długość (bez działka)- 13,2 m, wysokość- 4,62 m, powierzchnia nośna- 23,0 m2.
Masa masa startowa max- 9500 kg.
Prędkość max- 950 km/h, prędkość minimalna- 160 km/h, wznoszenie- 42 m/s, pułap- 13000 m, bojowy promień działania- 250-350 km.

Konstrukcja PZL M-97:
Jednomiejscowy górnopłat o konstrukcji metalowej.
Płat o skosie 25 %. Konstrukcja jednoczęściowa, dwudźwigarowa, metalowa.
Kadłub półskorupowy, metalowy. Kabinowa zakryta, przewietrzana, klimatyzowana, fotele katapultowe.
Usterzenie klasyczne, skośne, o konstrukcji metalowej. Usterzenie poziome płytowe.
Podwozie trójkołowe z kołem przednim, chowane w locie.

Uzbrojenie- tylko podwieszane - na węźle podkadłubowym (dostosowanym do podwieszania zasobnika z działkiem kal. 30 mm, np. ADEN), 6 węzłach podskrzydłowych i szynach na końcach skrzydeł o łącznej masie do 2500 kg.

Wyposażenie- zdwojony zestaw przyrządów pilotażowych, radiostacje VHF i UHF, ADF, IFF, RWR, awionika zachodnia, rozbudowana awionika bojowa.

Napęd: 2 silniki odrzutowe jednoprzepływowe PZL K-15, Rolls-Royce ”Viper 632” lub ”Viper 545”.

Dane techniczne PZL M-97 z silnikami K-15 lub ”Viper 545” (wg [1]):
Rozpiętość (bez szyn dla pocisków)- 10,83 m, długość (bez działka)- 13,3 m, wysokość- 4,6 m, powierzchnia nośna- 23,0 m2.
Masa masa startowa max- 9500 kg.
Prędkość max- 950 km/h, prędkość minimalna- 160 km/h, wznoszenie- 42 m/s, pułap- 13000 m, bojowy promień działania- 50-350 km.

Konstrukcja PZL M-99 ”Orkan”:
Jednomiejscowy (wg [2]- dwumiejscowy) górnopłat o konstrukcji metalowej.
Płat o skosie 25 %. Konstrukcja jednoczęściowa, dwudźwigarowa, metalowa.
Kadłub półskorupowy, metalowy. Kabinowa zakryta, przewietrzana, klimatyzowana, fotele katapultowe.
Usterzenie klasyczne, skośne, o konstrukcji metalowej. Usterzenie poziome płytowe.
Podwozie trójkołowe z kołem przednim, chowane w locie.

Uzbrojenie- 1 stałe działko GSz-23 kal. 23 mm. Podwieszane na węźle podkadłubowym (dostosowanym do podwieszania zasobnika z działkiem kal. 30 mm, np. ADEN), 6 węzłach podskrzydłowych i szynach na końcach skrzydeł o łącznej masie do 4000 kg.

Wyposażenie- zdwojony zestaw przyrządów pilotażowych, radiostacje VHF i UHF, ADF, IFF, RWR, awionika zachodnia, rozbudowana awionika bojowa.

Napęd: 2 silniki odrzutowe Rolls-Royce/SNECMA ”Adour” Mk.871 o ciągu 2675 daN, PS DV-2 o ciągu 2160 daN lub PS DV-2A o ciągu 2500 daN.

Dane techniczne PZL M-99A (wg [1]):
Rozpiętość (bez szyn dla pocisków)- 10,83 m, długość (bez działka)- 13,22 m, wysokość- 4,62 m, powierzchnia nośna- 23,0 m2.
Masa własna- 5410 kg, masa startowa bez podwieszeń- 8300 kg, masa startowa max- 9500 kg.
Prędkość max- 720 km/h, wznoszenie- 79 m/s, pułap- 14400 m, bojowy promień działania- 300-600 km.

Dane techniczne PZL M-99S (wg [1]):
Rozpiętość (bez szyn dla pocisków)- 10,83 m, długość (bez działka)- 13,22 m, wysokość- 4,62 m, powierzchnia nośna- 23,0 m2.
Masa własna- 5170 kg, masa startowa bez podwieszeń- 8060 kg, masa startowa max- 9500 kg.
Prędkość max- 935 km/h, wznoszenie- 40 m/s, pułap- 14400 m, bojowy promień działania- 300-600 km.

Dane techniczne PZL M-99S i PZL M-99SA (wg [1]):
Rozpiętość (bez szyn dla pocisków)- 10,83 m, długość (bez działka)- 13,22 m, wysokość- 4,62 m, powierzchnia nośna- 23,0 m2.
Masa własna- 5170 kg, masa startowa bez podwieszeń- 8060 kg, masa startowa max- 9500 kg.
Prędkość max- 1010 km/h, wznoszenie- 65 m/s, pułap- 14400 m, bojowy promień działania- 300-600 km.

Źródło:

[1] Makowski T. ”Współczesne konstrukcje lotnicze Polski”. Agencja Lotnicza Altair. Warszawa 1996.
[2] Morgała A. ”Kierunki rozwoju samolotów wojskowych w Polsce w drugiej połowie XX w”. ”Lotnictwo stulecie przemiany”. Fundacja Otwartego Muzeum Techniki. Wrocław 2003.
blog comments powered by Disqus