CSS-11, 1948

Samolot szkolno-treningowy. Polska.
Samolot szkolno-treningowy CSS-11. (Źródło: Praca zbiorowa ”Konstrukcje Lotnicze Polski Ludowej”. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. Warszawa 1965).
W sierpniu 1947 r. w Centralnym Studium Samolotów w Warszawie mgr inż. Leszek Dulęba rozpoczął prace nad projektem samolotu szkolno-treningowego i akrobacyjnego CSS-11. W 1948 r. w warsztatach CSS zbudowano 2 prototypy, które różniły się między sobą nieznacznie wyposażeniem, śmigłami i powierzchniami steru kierunku. Pierwszy prototyp został oblatany 16.10.1948 r. Samolot był lżejszy, niż przewidywał projekt, miał osiągi wyższe od obliczeniowych co nieczęsto się zdarza. Samolot wykazywał dobre własności pilotażowe, a wszystkie figury akrobacji wykonywał łatwo i prawidłowo. Nadawał się do szkolenia i treningu w akrobacji. Został uznany za jeden z najlepszych samolotów akrobacyjnych polskiej konstrukcji z lat powojennych.

Mimo zamówienia na 30 samolotów CSS-11 dla potrzeb aeroklubów, samolot nie wszedł do produkcji z powodu rezygnacji z uruchomienia licencyjnej produkcji silników Walter ”Minor 6-III”. Wobec zaniechania kontynuowania prac nad tym typem oba prototypy w latach 1952-1953 zostały skasowane.

Konstrukcja:
Dwumiejscowy wolnonośny dolnopłat o konstrukcji mieszanej.
Skrzydło trapezowe, drewniane, niedzielone, jednodźwigarowe z kesonem noskowym krytym sklejką. Tylna część skrzydła kryta płótnem. Lotki szczelinowe o szkielecie drewnianym, kryte płótnem.
Kadłub konstrukcji kratownicowej, spawany z rur stalowych chromomolibdenowych, kryty w przedniej części blachą, w tylnej płótnem, na drewnianych listwach profilujących. Kabiny odkryte.
Usterzenie trapezowe, wolnonośne. Stateczniki drewniane, kryte, sklejką. Stery o szkielecie drewnianym z dźwigarkiem z rury stalowej, kryte płótnem. Ster wysokości dwudzielny.
Podwozie klasyczne stałe.

Silnik- rzędowy Walter ”Minor 6-III” o mocy startowej 118 kW (160 KM) oraz mocy trwałej 92 kW (125 KM).

Dane techniczne CSS-11, wersja akrobacyjna (wg [2]):
Rozpiętość- 10,6 m, długość- 7,5 m, wysokość- 1,83 m, powierzchnia nośna- 16,5 m2.
Masa własna- 575 kg, masa użyteczna- 275 kg, masa całkowita- 850 kg.
Prędkość max- 208 km/h, prędkość przelotowa- 175 km/h, prędkość lądowania- 85 km/h, wznoszenie- 4,2 m/s, pułap- 5950 m, zasięg- 440 km.

Dane techniczne CSS-11, wersja turystyczna (wg [2]):
Rozpiętość- 10,6 m, długość- 7,5 m, wysokość- 1,83 m, powierzchnia nośna- 16,5 m2.
Masa własna- 575 kg, masa użyteczna- 365 kg, masa całkowita- 940 kg.
Prędkość max- 207 km/h, prędkość przelotowa- 165 km/h, prędkość lądowania- 85 km/h, wznoszenie- 3,6 m/s, pułap- 5500 m, zasięg- 660 km.

Źródło:

[1] Glass A. ”Samoloty PZL 1928-1978”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1980.
[2] Praca zbiorowa ”Konstrukcje lotnicze Polski Ludowej”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1965.
[3] ”Problemy rozwoju polskich samolotów akrobacyjnych”. Polska Technika Lotnicza. Materiały Historyczne nr 30 (3/2007).
blog comments powered by Disqus