PW-5 "Smyk", 1992
(B1-PW-5)

Szybowiec klasy światowej. Polska.
Szybowiec klasy światowej PW-5 ”Smyk”. (Źródło: Copyright Marc Gohier ”Konstrukcje lotnicze Politechniki Warszawskiej”).
W 1987 r. OSTiV (Organisation Scientifique et Technique International du vol a Voile- Międzynarodowa Organizacja Naukowo-Techniczna Szybownictwa) rozpisała konkurs na tani szybowiec jednomiejscowy. Do 1 etapu, w 1990 r., zgłoszono 42 projekty z 22 krajów (z Polski pochodziły 3 z nich). 11 z nich zakwalifikowano do konkursu prototypów. W finale uczestniczyło 7 szybowców z Niemiec, Czech, Rosji i Polski. Zwyciężył PW-5 ”Smyk” i 27.09.1994 r. został on wybrany przez FAI na szybowiec klasy światowej- monotyp (szybowiec klasy światowej) do rozgrywania zawodów olimpijskich.

Szybowiec zaprojektowano i zbudowano w Zespole Naukowo-Badawczym Lotniczych Konstrukcji Kompozytowych w Instytucie Techniki Lotniczej i Mechaniki Stosowanej wydziału MEiL Politechniki Warszawskiej pod kierunkiem dr. inż. Romana Świtkiewicza. Prototyp oblatano 5.09.1992 r. Produkcję seryjną PW-5, rozpoczęto od 1994 r. w WSK PZL-Świdnik, jej podjęciem były też zainteresowani inni wytwórcy. Warunki FAI zakładają budowę szybowca bez zmian przez co najmniej 15 lat, określają cenę i nakazują bezpłatne udostępniania dokumentacji. Setny egzemplarz PW-5 oblatano w Świdniku 16.11.1996 r., a do końca 1998 r. wyprodukowano ok. 250 egz. szybowca. Na początku 1997 r. uruchomiono drugą linię produkcyjną co pozwoliło na zwiększenie rocznej produkcji do 80 egz.

Pod koniec lat 1990-tych PZL Świdnik na skutek upadku programu PZL W-3 ”Huzar” popadł w kłopoty finansowe, i ”Smyk” nieoczekiwanie stał się niechcianym dzieckiem. Zbyt mały zysk z jednego egzemplarza szybowca stawiał pod znakiem zapytania opłacalność produkcji. Rozwiązaniem problemów okazało się przeniesienie produkcji do firmy PZL Bielsko 1 Sp z o.o., która powstała z inicjatywy pilotów, konstruktorów PW-5 i DWLKK. W wytwórni tej od 2000 r. zaczęły powstawać poprawione ”Smyki”, oznaczone jako B1-PW-5. ”Smyki B1” cieszą oko jakością wykonania, wystrojem kabiny, który zaspokoi nawet najbardziej wybrednego klienta. Można tylko cieszyć się że sukces PW-5 w ostatecznym rozrachunku nie został zaprzepaszczony, i że znaleźli się ludzie dzięki którym ”Smyk” stał się ponownie szlagierem eksportowym. Pierwszy egzemplarz zmodyfikowanego szybowca został zademonstrowany na targach General Aviation we Friedrichshafen w kwietniu 2001 r. Do sierpnia 2002 r. wyprodukowano 10 szybowców, 4 szybowce zostały wyeksportowane do USA.

W lipcu 2002 r. rozpoczęły się próby nowej wersji szybowca oznaczonej B1-PW-5D powstałej głównie z myślą o rynku niemieckim. B1-PW-5D charakteryzuje się optymalnym położeniem zaczepu wyciągarkowego. Dodatkowo w 2001 r. przed igrzyskami lotniczymi w Hiszpanii w firmie DWLKK do standardu B1-PW-5 przebudowano kilka szybowców PW-5 wyprodukowanych przez PZL-Świdnik. Szybowce te oznaczano jako PW-5C, w wersjach C1 i C2.

W 2005 r. firma PZL-Świdnik S.A. przekazała produkcję seryjną szybowca PW-5 ”Smyk” do firmy Zakład Szybowcowy ”JEŻÓW” Henryk Mynarski w Jeżowie Sudeckim.

W dniu 1.01.2006 r. w polskim rejestrze statków powietrznych znajdowało się 16 szybowców PW-5 ”Smyk”.

Dalszym rozwinięciem szybowca PW-5 ”Smyk” jest dwumiejscowy szybowiec PW-6 oraz motoszybowiec PW-5M ”Pegaz”.

Konstrukcja:
Jednomiejscowy wolnonośny średniopłat wykonany z laminatu szklano-epoksydowego.
Płat dwudzielny, o obrysie trapezowym, z łukowym natarciem końcówki. Pojedynczy dźwigar dwuteowy zbrojony rovingiem szklanym. Pokrycie przekładkowe z wypełniaczem piankowym Conticell. Lotka laminatowa, bezszczelinowa. Hamulce aerodynamiczne jednopłytowe, tylko na górnej powierzchni skrzydła, z mocowaną na sprężynach nakładką dopasowującą do obrysu skrzydła.
Kadłub wykonany z litego laminatu za kabiną pilota przechodzący w charakterystyczną belkę ogonowa o małym przekroju, usztywniony wręgami. Zaczepy holownicze typu TOST Europa E-85 (przedni) i G88 (dolny). Kabina zakryta.
Usterzenie klasyczne. Usterzenie wysokości jednoczęściowe, konstrukcji laminatowej, z pojedynczym dźwigarkiem, usztywnione żeberkami. Usterzenie kierunku integralne z kadłubem, ster kryty płótnem.
Podwozie jednotorowe, stałe. Dwukołowe z małym kółkiem przednim oraz płozą ogonowa z małym kółkiem.

Wyposażenie- podstawowe przyrządy pilotażowe. Radiostacja zabudowana wg. życzenia zamawiającego (do wyboru kilka typów, np: FSG 70/71, Microair 760, ATR-720).

Dane techniczne PW-5 (wg [7]):
Rozpiętość- 13,44 m, długość- 6,22 (wg [3]- 6,2) m, wysokość- 1,86, (wg [3]- 1,95) m, powierzchnia nośna- 10,16 (wg [3]- 10,2) m2.
Masa własna- 180-190 (wg [3]- 166, wg [6]- 185) kg, masa startowa max- 300 (wg [3]- 280) kg.
Prędkość dopuszczalna- 220 km/h, prędkość manewrowa- 150 km/h, prędkość holowania max- 150 km/h, prędkość za wyciągarką max- 120 km/h, prędkość minimalna- 65 (wg [3] i [6]- 62) km/h, doskonałość- 33 przy prędkości 90 (wg [6]- 80) km/h, opadanie minimalne- 0,75 m/s przy prędkości 80 km/h (wg [6]- 0,64 przy prędkości 73 km/h).

Dane techniczne B1-PW-5 (wg [6]):
Rozpiętość- 13,44 m, długość- 6,22 m, powierzchnia nośna- 10,16 m2.
Prędkość dopuszczalna- 220 km/h, prędkość manewrowa- 150 km/h, prędkość optymalna- 80 km/h, prędkość minimalna- 65 km/h, doskonałość- 33 przy prędkości 80 km/h, opadanie minimalne- 0,7 m/s przy prędkości 80 km/h.

Galeria

  • PW-5 ”Smyk”, rysunek w trzech rzutach. (Źródło: Skrzydlata Polska nr 15-16/1991).

Źródło:

[1] kpk ”PW-5M Pegaz”. Przegląd Lotniczy Aviation Revue” nr 1/2006.
[2] Liwiński J. ”Rejestr polskich statków powietrznych 2006”. Przegląd Lotniczy Aviation Revue nr 2/2006.
[3] Makowski T. ”Współczesne konstrukcje lotnicze Polski”. Agencja Lotnicza Altair. Warszawa 1996.
[4] ”Zakład Szybowcowy JEŻÓW Henryk Mynarski”.
[5] ”Polskie szybowce”.
[6] ”Konstrukcje lotnicze Politechniki Warszawskiej”.
[7] ”Szybowcowy zakątek Pepego (Piotra Puchalskiego)”.

blog comments powered by Disqus