Nieuport 21E1, 1916

Samolot myśliwski, treningowy. Francja.
Treningowy samolot myśliwski Nieuport 21E1 lotnictwa wojskowego carskiej Rosji. (Źródło: archiwum).
W celu ułatwienia przejścia pilotom z samolotów szkolnych na samoloty myśliwskie Nieuport napędzane mocniejszymi silnikami, wprowadzono do użytku nieuzbrojony samolot szkolno-bojowy Nieuport 21E1. Był to płatowiec Nieuport 17C1 z silnikiem rotacyjnym Le Rhône o mocy 59 kW (80 KM), z osłoną o kształcie końskiego kopyta, taką jak w samolotach Nieuport 11C1 i Nieuport 16C1, co często prowadziło do pomyłek w identyfikacji samolotu. Płat taki identyczny geometrycznie z płatem samolotu Nieuport 17 nie mógł być na tym ostatnim stosowany ze względu na niższą wytrzymałość. Samolot ten budowany był w znacznych ilościach od wiosny 1916 r.

Samoloty Nieuport 21E1 dostarczano do Rosji w znacznych ilościach, nawet wcześniej od Nieuportów 17C1, w pierwszej połowie 1916 r. Samolot Nieuport 21E1, jakkolwiek przeznaczony do szkolenia, był w lotnictwie rosyjskim wykorzystywany jako bojowy i w tym charakterze znajdował się w wyposażeniu eskadr myśliwskich. Opinia o samolocie Nieuport 21 była bardzo pochlebna. Współgranie mocy silnika, powierzchni nośnej i masy własnej dawały samolot łatwy i przyjemny w pilotażu. Nadawał się doskonale do wykonywania ewolucji w powietrzu. Nieuporty 21 produkowane były w Rosji przez firmę Duks.

W Polsce.

Na samolotach Nieuport 23E1 latali również Polacy, lotnicy w służbie lotnictwa carskiej Rosji, m.in. Adam Haber-Włyński instruktor w moskiewskiej szkole pilotów popisywał się swoimi umiejętnościami przed wodzem rewolucji Leninem latając na czerwonym Nieuporcie 21.

W lotnictwie polskim znajdowało się 5 samolotów Nieuport 21E1. Trzy były używane w formacjach polskich, zorganizowanych w Rosji w 1918 r. jeszcze przed odrodzeniem Polski. Dwa znajdowały się w Oddziale Awiacyjnym I Korpusu Polskiego w Bobrujsku oraz jeden w I Polskim Oddziale Awiacyjnym Bojowym II Korpusu Polskiego. Dwa pochodziły ze zdobyczy na froncie w 1920 r. Samoloty nieuzbrojone, były traktowane jako nadające się do służby łącznikowej. Eksploatowano je dosyć długo. Ostatni przydział miały do Wyższej Szkoły Pilotów w Grudziądzu, gdzie używane były jeszcze w lipcu 1922 r.

Konstrukcja:
Jednomiejscowy półtorapłat o konstrukcji mieszanej.
Płat górny dwudźwigarowy, dolny jednodźwigarowy. Pokrycie płatów płótnem. Charakterystyczna jednoprzęsłowa komora płatów Nieuporta połączona była stojakami w układzie V.
Kadłub kratownicowy, o konstrukcji mieszanej. Przednia część, spawana z rur stalowych. Tylna część kadłuba kratownicowa z sosny i jesionu. Pokrycie płótnem. Boki i spód kadłuba płaskie, grzbiet oprofilowany na owal.
Usterzenie płaskie, bez profilu lotniczego, spawane z rur stalowych, pokryte płótnem. Ster kierunku płytowy, ”pływający”, bez statecznika pionowego.
Podwozie klasyczne stałe.

Uzbrojenie- 1 zsynchronizowany karabin maszynowy Vickers pilota.

Silnik- gwiazdowy, rotacyjny Le Rhône 9C o mocy 59 kW (80 KM).

Dane techniczne Nieuport 21E1 (wg [1]):
Rozpiętość- 8,16 (wg [3]- 8,2) m, długość- 5,8 m, wysokość- 2,4 m, powierzchnia nośna- 14,75 m2.
Masa własna- 320 (wg [3]- 370) kg, masa użyteczna- 175 kg, masa całkowita- 495 (wg [3]- 545) kg.
Prędkość max- 150 km/h, czas wznoszenia na 1000 m- 4', pułap- 5250 m, czas lotu- 1 h 30' (wg [3]- 2 h).

Źródło:

[1] Morgała A. ”Samoloty wojskowe w Polsce 1918-1924”. Wyd. Bellona; Wyd. Lampart. Warszawa 1997.
[2] Butkiewicz J. ”Grochowalski”. Lotnictwo z szachownicą nr 21.
[3] Kowalski T. J. ”Nieuport 1-27”. Seria Słynne Samoloty nr 1. Oficyna Wydawnicza KAGERO. Lublin 2003.
blog comments powered by Disqus