Mil Mi-8 / Mi-9 / Mi-17 / Mi-171 / Mi-172, 1961

Śmigłowiec wielozadaniowy. ZSRR/Rosja.
Śmigłowiec Mil Mi-8T Lotnictwa Wojsk Lądowych.
(Źródło: Copyright Krzysztof Godlewski- ”airfoto.pl”).

W Polsce.

Do służby w lotnictwie wojskowym śmigłowce Mi-8 weszły w 1968 r. Początkowo wykorzystywano je wyłącznie do transportu powietrznego. Wkrótce jednak zasłynęły dzięki pracom montażowym, które wykonywane metodami tradycyjnymi trwałyby niezmiernie długo, w porównaniu z szybkimi akcjami dokonywanymi przez śmigłowce wojskowe. Pierwszą operację montażową na Mi-8 wykonano 15.04.1969 r. W wyposażeniu wojsk lotniczych znajdowały się także uzbrojone wersje Mi-8. Śmigłowce transportowe, przystosowane do walki, pokazano na Centralnej Wojskowej Wystawie Wynalazczości i Racjonalizacji w Warszawie we wrześniu i październiku 1973 r. Uzbrojenie składa się z wyrzutni niekierowanych pocisków rakietowych, działek i lotniczych karabinach maszynowych.

W 1977 r. do 36 Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego w Warszawie przybył z 37 Pułku Śmigłowców Transportowych klucz śmigłowców Mi-8. Maszyny wykonywały loty dyspozycyjne na rzecz Sztabu Generalnego. W okresie od 1 do 12.06.1979 r. śmigłowce Mi-8, przemalowane w barwy Polskich Linii Lotniczych ”Lot”, zabezpieczały wizytę Papieża Jana Pawła II w kraju. Również w 1983 r. do zabezpieczenia II pielgrzymki używano 2 śmigłowce Mi-8S. W 1992 r. na stanie jednostki były 4 egz. Mi-8S/P. W dniu 4.12.2003 r. śmigłowiec Mi-8S, z 12 osobami delegacji rządowej z Premierem RP L. Millerem na pokładzie, lądował awaryjnie w terenie przygodnym. W momencie przyziemienia kadłub został uszkodzony z jednoczesnym przewróceniem się na prawy bok. Na szczęście nikt nie zginął, obrażenia odniosło kilka osób.

W latach 1980-tych w Etiopii w wyniku kilkuletniej, katastrofalnej suszy, miliony ludzi zostało zagrożonych klęską głodu i chorób. W styczniu 1985 r. do Etiopii została wysłana Polska Eskadra Pomocy Etiopii, w składzie 3 śmigłowców Mil Mi-8. Jej zadaniem był transport żywności, leków i ubrań do niedostępnych rejonów wysokogórskich i pustynnych.

W Siłach Powietrznych w 1999 r. w Bydgoszczy powstała Lotnicza Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza, która stała się pierwszą polską przymiarką do stworzenia jednostki lotniczego ratownictwa bojowego. Na jej wyposażeniu znajdują się śmigłowce Mi-8RL. W sierpniu i listopadzie 2002 r. dwa śmigłowce Mi-8RL dostarczono do 13 Eskadry Lotnictwa Transportowego, gdzie zaczęły pełnić dyżury SAR.

Śmigłowce Mi-8 używane były również w lotnictwie cywilnym. W 1973 r. powołano cywilny Zespół Śmigłowcowy Robot Budowlano-Montażowych Instal, z siedzibą w Nasielsku koło Warszawy. Zespół rozpoczął działalność korzystając w pierwszym okresie ze śmigłowca Mi-8, odkomenderowanego wraz z załogą przez Dowództwo Wojsk Lotniczych. na początku lat 2000-nych śmigłowce Mi-8 używane były w przedsiębiorstwie White Eagle Aviation (WEA).

W 1994 r. śmigłowiec Mil Mi-17 ze 103 Pułku Lotnictwa Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych wykonał w Warszawie dwie skomplikowane operacje dźwigowo-montażowe: na dachu budynku Narodowego Banku Polskiego ustawiono ważący ok. 500 kg zespół urządzenia klimatyzacyjnego oraz antenę telewizyjną o masie ok. 1200 kg na szczycie iglicy Pałacu Kultury.

Od 2005 r. w Wojskowych Zakładach Lotniczych nr 1 w Łodzi zakontraktowano remonty pięciu Mi-17 LWL. Dwa z nich postanowiono dostosować do zadań ratownictwa medycznego, trzy zaś miały pozostać w wariancie transportowo-desantowym. W 2006 r. oba śmigłowce ewakuacji medycznej Mi-17AE miały trafić do Powietrznej Jednostki Ratownictwa Medycznego w strukturze 25 Brygady Kawalerii Powietrznej.

W styczniu 2006 r. miał zostać rozstrzygnięty przetarg na śmigłowce dla najważniejszych osób w Polsce: prezydenta, premiera oraz marszałków Sejmu i Senatu. O zamówienie rywalizowały śmigłowce: AgustaWestland EH-101, AgustaWestland AB139, Eurocopter EC-225, Eurocopter NH-90, Sikorsky S-92A, Mil Mi-171, Boeing CH-47F ”Chinook”. Komisja konkursowa wskazała na śmigłowiec AgustaWestland EH-101, to jednak zaproponowana przez producenta cena okazała się zbyt wysoka dla budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej.

W 2007 (wg [17]- 2006) r. Lotnictwo Wojsk Lądowych zakupiło za pośrednictwem firmy Bumar Sp. z o o., 7 używanych śmigłowców Mi-17-1V (Mi-8MTW-1). Po remoncie i doposażeniu (obejmowało m.in.: montaż opancerzenia, dodatkowych urządzeń pokładowych- IFF, GPS, VOR/TAC, ZSŁ, dostosowanie kabiny pilotów do użycia gogli noktowizyjnych, montaż dodatkowych uchwytów do mocowania karabinów maszynowych, a w celu zmniejszenia możliwości trafienia pociskami przeciwlotniczymi naprowadzanymi na podczerwień na dyszach wylotowych ich silników założono rozpraszacze gazów wylotowych, zainstalowano też system zakłócania w podczerwieni Adros) najpierw w WZL nr 2, a później w WZL nr 1 w Łodzi, miały trafić do Afganistanu jako wzmocnienie Polskiego Kontyngentu Wojskowego w tym kraju. Pierwsze 4 egz. miały tam dotrzeć jeszcze w 2007 r.

W 2008 r. Departament Zaopatrywania Sił Zbrojnych MON planował pozyskanie kolejnych 3 śmigłowców transportowych Mi-17.

Na początku 2010 r. Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie otrzymało śmigłowiec Mi-8S nr 10620 nb 620, który był eksploatowany w Polsce w 36 SPLT na Okęciu. Przeznaczony do przewozu VIP. Ten egzemplarz jako jeden z czterech w maju 1979 r. został przemalowany na barwy PLL ”Lot” i służył do przewozu Największego z Polaków Papieża Jana Pawła II podczas Jego pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny.

Konstrukcja Mi-8:
Śmigłowiec w układzie klasycznym, konstrukcja całkowicie metalowa. Załoga- 2 osoby. W wersji pasażerskiej zabiera 28 pasażerów, w wersji desantowej zabiera 20 żołnierzy z pełnym ekwipunkiem lub ładunek o masie do 4 ton. Na zewnątrz pod kadłubem znajdują się uchwyty pozwalające zabrać ładunek o wadze do 2500 kg. Wersja sanitarna mieści 12 rannych i personel lekarski. Wersję dyspozycyjna zabiera 9 osób.
Wirnik nośny pięciopłatowy o konstrukcji mieszanej: metalowy dźwigar z przyklejonymi segmentami z wypełniaczem ulowym.
Kadłub dwudzielny, półskorupowy. Przednią część zajmuje bogato oszklona kabina załogi. Część środkową i tylną zajmuje kabina ładunkowa. Silniki umieszczone nad kabiną, a zbiorniki po obu stronach kadłuba. Tył kadłuba stanowią szczelne drzwi ładunkowe otwierane na boki. Belka ogonowa o konstrukcji półskorupowej zakończona belką skośną- wysięgnikiem głowicy śmigła ogonowego.
Śmigło ogonowe trójpłatowe, konstrukcja łopat metalowa, klejona.
Statecznik poziomy zamocowany w tylnej części belki ogonowej.
Podwozie trójpodporowe z kołem przednim, stałe. W tylnej części belki zamocowany jest zderzak zabezpieczający od uderzenia o ziemię.

Silniki w śmigłowcu W-8 jeden turbosprężarkowy TW-2M o mocy max 1987 kW (2700 KM).
Napęd:2 silniki turbinowe:
- Mi-8- Izotow TW-2-117A o mocy max na wale turbiny 1104 kW (1500 KM) i mocy nominalnej 883 kW (1200 KM) każdy.

Wyposażenie Mi-8:
Wyposażenie medyczne Mi-8RL z Lotniczej Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej: radiostacja AN/ARC-210, radiostacja KHF-950, systemy nawigacyjne VOR/ILS/Marker oraz TACAN, system nawigacji satelitarnej GPS-155XL, urządzenie odzewowe systemu swój-obcy, radiokompas poszukiwawczy DF-430F, radiopława Satellite 406, wciągarka LUCAS, wyrzutnik dla trzech bomb oświetlających OMAB.
Instalacje: przeciwoblodzeniowa, przeciwpożarowa.

Konstrukcja Mi-17:
W wersji ewakuacji medycznej Mi-17AE: 7 rannych w pozycji leżącej, w tym jednego wstanie ciężkim oraz 3 osoby personelu medycznego.

Wyposażenie:
- wersja ewakuacji medycznej Mi-17AE- komputer sterujący SK-1, radiostacja XM-6013P, radiostacja RRC-9500 oraz radiostacja RF-5800H, system nawigacji i lądowania według przyrządów VOR/ILS/MKR, system nawigacji TACAN, odbiornik nawigacji satelitarnej GPS, radiowysokościomierz AN/APN-209, transponder systemu rozpoznania swój-obcy SC-10D2/Sz, wciągarka SŁG-300.

Dane techniczne Mi-8 (wg [2]):
Średnica wirnika nośnego- 21,29 m długość kadłuba- 18,31 m, długość całkowita z obracającym się wirnikiem nośnym i śmigłem ogonowym- 25,22 m, wysokość całkowita- 5,6 m.
Masa własna wersji transportowej- 7161 kg, masa użyteczna- 3839-4839 kg, masa całkowita- 11000 kg, masa całkowita max przy starcie pionowym- 12000 kg.
Prędkość max- 250 km/h, prędkość przelotowa- 180-225 km/h, pułap praktyczny- 4500 m, pułap zawisu dla masy całkowitej normalnej- 1800 m, zasięg- 360-940 km.

Galeria

  • Śmigłowiec Mil Mi-8MTV-1 Lotnictwa Marynarki Wojennej. (Źródło: Copyright Krzysztof Godlewski- "airfoto.pl").
  • Śmigłowiec ratownictwa medycznego Mil Mi-17AE. MSPiO Kielce 2006 r.  (Źródło: Copyright Witold Mikiciuk- "Militaria i lotnictwo Jowitka").

Źródło:

[1] Rochowicz R. ”Powietrzne sanitarki w SZ RP”. Nowa Technika Wojskowa nr 10/2006.
[2] Kłosiński P. ”Śmigłowce w Spec Pułku”. Nowa Technika Wojskowa nr 2/1995.
[3] Kłosiński P. ”42 Eskadra Lotnicza- 20 lat służby”. Nowa Technika Wojskowa nr 5/1995.
[4] Gołąbek A. ”13 Pułk Lotnictwa Transportowego.”. Lotnictwo z szachownicą nr 10.
[5] Mikołajczuk M., Michalski P. ”36. Specjalny Pułk Lotnictwa Transportowego”. Lotnictwo z szachownicą nr 21 i 22.
[6] Pogorzelski K. ”Polskie śmigłowce nad Afryką (cz. II)”. Lotnictwo nr 5/2005.
[7] Liwiński J. ”Polscy przewoźnicy”. Lotnictwo nr 8/2004.
[8] Morgała A. ”Polskie samoloty wojskowe 1945-1980”. Wydawnictwo MON. Warszawa 1980.
[9] Rochowicz R. ”Lotnicza karetka pogotowia”. Nowa Technika Wojskowa nr 10/2006.
[10] Kłosiński P. ”Śmigłowce nad Warszawą- konieczność czy fanaberia?”. Nowa Technika Wojskowa nr 3/1995.
[11] Butowski P. ”Rosyjskie programy modernizacji samolotów wojskowych”. Nowa Technika Wojskowa nr 1 i 2/1999.
[12] Rochowicz R. ”Komu śmigłowce”. Nowa Technika Wojskowa nr 10/2007.
[13] (SBW) ”Śmigłowiec dla VIP”. Lotnictwo nr 11/2005.
[14] Rochowicz R. ”Chile kupuje rosyjskie śmigłowce”. Nowa Technika Wojskowa nr 8/2009.
[15] (PA) ”Śmigłowce dla Indii”. Nowa Technika Wojskowa nr 1/2009.
[16] (ŁP) ”Mi-17 dla Tajlandii”. Nowa Technika Wojskowa nr 12/2008.
[17] Bączyk N. ”Ile śmigłowców dla wojska?” Nowa Technika Wojskowa nr 5/2008.
[18] ”Nowe eksponaty Muzeum Lotnictwa Polskiego”. ”Samoloty.pl”
[19] ”Militaria i lotnictwo Jowitka”

blog comments powered by Disqus