Stemal III, 1922

Samolot doświadczalny. Polska.
Samolot doświadczalny Stemal III. (Źródło: archiwum).
Od 1916 r. inż. Stefan Malinowski prowadził prace nad skrzydłem o profilu zmieniającym swe sklepienie w locie. W Petersburgu zmodyfikował skrzydło samolotu Caudron (prawdopodobnie chodzi o samolot Caudron G-3). Po przeprowadzeniu w latach 1919-1920 w Turynie i Paryżu dmuchań aerodynamicznych płatów o zmiennym profilu mjr inż. S. Malinowski zaprojektował w 1921 r. według tej koncepcji płat do samolotu z mechanizmem schowanym wewnątrz płata. Samolot, oznaczony prawdopodobnie Stemal III, został zbudowany w pierwszej połowie 1922 r. w warsztatach Szkoły Pilotów w Bydgoszczy. Do budowy wykorzystano kadłub samolotu Nieuport 83 (wg [2], natomiast wg [3]- z samolotu Nieuport 80/81E).

Samolot został przewieziony do Warszawy. Oblatany został 12.08.1922 r. na lotnisku Mokotowskim. Samolot miał krótki start, dobre wznoszenie i krótkie lądowanie. Mimo stwierdzenia dobrych własności samolotu i stosunku prędkości maksymalnej do minimalnej równego 3,4 - nie zainteresowano się nim. Odstawiony do hangaru, uległ czasie zniszczeniu. Konstruktor, wykorzystując doświadczenia zdobyte podczas konstrukcji tego samolotu, zbudował w 1923 r. szybowiec "Dziaba", również o zmiennym profilu płata.

Konstrukcja:
Jednomiejscowy górnopłat (parasol) o konstrukcji drewnianej.
Płat trapezowy, niedzielony, dwudźwigarowy, kryty płótnem, nosek płata kryty sklejką. Do tylnego dźwigara zamocowane dwuramienne dźwignie, na których końcach osadzono rury biegnące równolegle do dźwigara. Żebra płata nie były przymocowane do tylnego dźwigara, lecz do tych rur. Na skutek wychylenia dźwigni znajdującej się w kabinie, sterowanej przez pilota- owe rury oddalały się od siebie lub zbliżały, powodując pogrubianie i rozpłaszczanie profilu płata lub ścienianie przy jednoczesnym zwiększaniu krzywizny profilu. Mechanizm dochodził do początku lotek, zmieniając profil tylko na środkowej części płata, bez lotek.
Kadłub drewniany kratownicowy od samolotu Nieuport 83, przód kadłuba kryty blachą, środkowa część sklejką, tył płótnem. Kabina odkryta.
Usterzenie spawane z rur stalowych, kryte płótnem. Stery od samolotu Nieuport 83, stateczniki powiększone i o zmienionym obrysie.
Podwozie klasyczne stałe.

Silnik- gwiazdowy, rotacyjny Le Rhône J o mocy nominalnej 81 kW(110 KM).

Dane techniczne Stemal III, przy dwóch liczbach w wierszu: dla konfiguracji z profilem rozpłaszczonym/z profilem sklepionym (wg [2]):
Rozpiętość- 9,0 m, długość- 7,16 m, wysokość- 3,38 (wg [1] i [3]- 3,3) m, powierzchnia nośna- 16,0 (wg [4]- 12,0) m2.
Masa własna- 620 kg, masa użyteczna- 180 kg, masa całkowita- 800 kg.
Prędkość max- 165/160 km/h, prędkość przelotowa- 145/140 km/h, prędkość min.- 70/48 km/h, wznoszenie- 1,6/1,9 m/s, czas wznoszenia na 1000 m- (wg [3]- 16/12)', pułap- 3000/3600 m.

Galeria

  • Samolot doświadczalny Stemal III. (Źródło: Modelarz nr 11-12/1968).

Źródło:

[1] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1977.
[2] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze do 1939”. Tom 1. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2004.
[3] Morgała A. ”Samoloty wojskowe w Polsce 1918-1924”. Wyd. Bellona; Wyd. Lampart. Warszawa 1997.
[4] Gryglicki Z. "Samolot ze zmiennym profilem płata konstrukcji inż. malinowskiego". Modelarz nr 11-12/1968.
blog comments powered by Disqus