Lubelska Wytwórnia Samolotów
LWS

Lubelska Wytwórnia Samolotów, logo. (Źródło: Skrzydlata Polska nr 42/1978).

Zakłady Mechaniczne E. Plage i T. Laśkiewicz w Lublinie ogłosiły upadłość 7.12.1935 r. i po upaństwowieniu1.02.1936 r. otrzymały nazwę Lubelska Wytwórnia Samolotów (LWS). Formalnie była to spółka (Sp. z o. o.), stanowiąca w 98% własność Podlaskiej Wytwórni Samolotów, a w 2% mjr. Aleksandra Sipowicza, zaś faktycznie podlegała Państwowym Zakładom Lotniczym. Dzierżawiła ona budynki od syndyka upadłości ZM E. Plage i T. Laśkiewicz. Wytwórnia zatrudniała w 1936 r. 600 pracowników, a w latach 1938-1939 1100-1400 pracowników. Dyrektorem naczelnym był mjr Aleksander Sipowicz, dyrektorem technicznym- inż. Zbysław Ciołkosz, a od jesieni 1937 r. inż. Ryszard Bartel, kierownikiem biura konstrukcyjnego- inż. Zbysław Ciołkosz, a od jesieni 1937 r.- inż. Jerzy Teisseyre.

LWS przez krótki okres kontynuowało próby prototypu wodnosamolotu Lublin R-XX, przemianowując projekt wersji seryjnej na LWS-1. W 1936 r. wytwórnia zakończyła budowę 50 samolotów Lublin R-XIIIF, rozpoczętą przed upaństwowieniem. W 1936 r. do LWS została przekazana z PZL dokumentacja bombowca PZL-30 ”Żubr”, którego pierwszy prototyp rozbił się w listopadzie 1936 r. Samolot oznaczono LWS-6 ”Żubr”. Nie została zrealizowana jego wersja pływakowa LWS-5 dla Morskiego Dywizjonu Lotniczego w Pucku. Zbudowano drugi prototyp, LWS-6 ”Żubr”, i w latach 1938-1939 wyprodukowano 15 samolotów LWS-6A. W 1937 r. opracowano projekt wstępny lekkiego samolotu myśliwskiego LWS-4 (PZL-39). W 1937 r. wytwórnia dokonała przebudowy 47 samolotów Potez XXV, montując na nich silniki ”Jupiter”, zastępując nimi silniki Lorraine-Dietrich. W 1937 r. w wytwórni powstał prototyp samolotu sanitarnego LWS-2.

W 1938 r. w LWS została uruchomiona licencyjna produkcja samolotów RWD-14 ”Czapla”, których w latach 1938-1939 wyprodukowano 65 egz. W 1938 r. powstał prototyp samolotu wywiadowczego LWS-3 ”Mewa” . Wiosną 1939 r. zapoczątkowano rozbudowę wytwórni. W tym samym roku wytwórnia rozpoczęła produkcję serii 200 samolotów tego typu, z czego w połowie roku budowa 30 samolotów była poważnie zaawansowana. W końcu sierpnia część samolotów było na ukończeniu, a dwa gotowe. Ostatni projekt tej wytwórni LWS-7 ”Mewa II” był w końcowej fazie opracowania, gdy wybuchła wojna.

W czasie okupacji niemieckiej pomieszczenia dawnej Lubelskiej Wytwórni Samolotów zostały wchłonięte przez obóz zagłady w Majdanku.

Konstrukcje:
LWS-1 (Lublin R-XX), 1935, wodnosamolot torpedowo-bombowy i rozpoznawczy.
Lublin R-XIIIF, 1936, samolot obserwacyjny, łącznikowy.
LWS-1/LWS-4/PZL-39, 1936, projekt samolotu myśliwskiego.
Potez XXVB2-BJ, 1936, samolot liniowy.
LWS-6 ”Żubr” (LWS-4, PZL-30), 1936, projekt samolotu pasażerskiego, samolot bombowy, treningowy.
LWS-2, 1937, samolot sanitarny.
LWS-5, 1937, projekt samolotu myśliwskiego.
LWS ”Czapla” (RWD-14 ”Czapla”), 1938, samolot obserwacyjny.
LWS-3 ”Mewa” (PZL-40), 1938, samolot obserwacyjny.
LWS-5, 1938, projekt wodnosamolotu torpedowego i rozpoznawczego.
LWS-7 ”Mewa II”, 1939, projekt samolotu obserwacyjnego.

Źródło:

[1] Morgała A. ”Samoloty wojskowe w Polsce 1924-1939”. Wyd. Bellona. Warszawa 2003.
[2] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze do 1939”. Tom 1. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2004.
[3] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze do 1939”. Tom 2. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2007.
[4] Praca zbiorowa ”Konstrukcje lotnicze Polski Ludowej”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1965.
blog comments powered by Disqus