Slingsby T.18 "Hengist", 1942
Do zainteresowania się przez Brytyjczyków szybowcami transportowymi przyczyniło się użycie w maju 1940 r. przez Niemców szybowców transportowych DFS-230 do ataku na fort Eben Emael w Belgii. Przewagą szybowców nad zrzutami ze spadochronów była natychmiastowa koncentracja sił na ziemi, a nie ich rozproszenie.
W 1940 r. w firmie Slingsby Sailplanes Ltd. został opracowany projekt szybowca transportowego Slingsby T.17. Firma ta miała duże doświadczenie w projektowaniu szybowców cywilnych: szkolnych, treningowych i wyczynowych. Projekt T.17 powstał w odpowiedzi na zapotrzebowanie sił powietrznych Specification nr X.10/40, czyli szybowiec przeznaczony do transportu pilota i siedmiu żołnierzy. Projekt nie został zrealizowany, ponieważ bardzo szybko został ukończony i oblatany konkurencyjny szybowiec transportowy General Aircraft G.A.L. 48 "Hotspur".
Uznano jednak, że oddziały powietrzne powinny lądować w znacznie większych grupach. Dlatego zadania desantowe oraz transport zaopatrzenia miały być realizowane przez dwa typy szybowców: średni Airspeed AS.51 "Horsa"- przystosowany do transportu 25- 28 żołnierzy, pojazdów i lekkich dział oraz ciężki General Aircraft GAL.49 "Hamilcar"- przeznaczony do transportu dział większego kalibru oraz lekkich czołgów.
W firmie Slingsby Sailplanes Ltd. zamówiono natomiast szybowiec transportowy, przeznaczony do transportu 2 pilotów i 13 żołnierzy. Przyczyną podjęcia opracowania tego szybowca była niepewność, czy powiedzie się budowa i zastosowanie szybowców o dwukrotnie większej pojemności. Projekt opracował John Carver Meadows Frost, w odpowiedzi na zapotrzebowanie sił powietrznych Specification nr X.25/40. Były one zgodne z panującymi wówczas poglądami: szybowiec powinien być wielozadaniowy, to znaczy transportować żołnierzy i lądować w przygodnym terenie albo też zrzucać skoczków spadochronowych i wracać na holu do bazy. Makietę szybowca zaprezentowano 22.01.1941 r.
W styczniu 1942 r. prototyp szybowca Slingsby T.17 "Hengist" Mk. I został wyholowany w powietrze przez samolot bombowy Armstrong Whitworth A.W.38 "Whitley" (wg [3]- pierwszy prototyp ukończony został w drugiej połowie 1942 r.- informacja błędna). Został on następnie przetestowany w ośrodku doświadczalnym wojsk powietrzno- desantowych Armed Forces Experimental Establishment (AFEE) w Sherburn-in-Elmet (Yorkshire). Badania tam przeprowadzone wykazały, że "Hengist" ma prawidłowe właściwości pilotażowe, jedynie jest mało czuły na wychylenie lotek. Działanie klap było efektywne, ale po ich wychyleniu pojawiały się drgania. Szybowiec był też wówczas nieco ciężki na ogon. Podejście do lądowania odbywało się z prędkością ok. 150 km/h po czym wysuwano klapy i hamulce aerodynamiczne zmniejszając prędkość przyziemienia do zaledwie 65 km/h.
Wkrótce powstały kolejne 3 prototypy. Drugi prototyp został rozbity w Dishforth w 1943 r. Na ostatnich dwóch prototypach zastosowano kanciastą część osłaniającą kabinę pilotów w miejsce pierwotnej zaokrąglonej.
Od lutego 1943 r. do marca 1944 r. wyprodukowano jeszcze 14 egzemplarzy seryjnych, które przekazano RAF pod oznaczeniem "Hengist" Mk. III. Były używane do celów szkoleniowych, służyły w jednostkach doświadczalnych lub pozostały w magazynie. Dla brytyjskich jednostek powietrznodesantowych wybrano w międzyczasie większe brytyjskie szybowce transportowe Airspeed "Horsa" i importowane amerykańskie Waco CG-4 "Hadrian". Wszystkie szybowce "Hengist" zostały złomowane do 1946 r.
W Polsce.
W Airborne Forces Experimental Establishment (Instytucie Doświadczalnym Desantów Powietrznych) kpt. niż. Michał Blaicher i kpt. inż. Romuald Szukiewicz prowadzili próby szybowców transportowych. Podczas prób w locie prototypów szybowców General Aircraft G.A.L. 48 "Hotspur" i Slingsby T.18 "Hengist" w 1942 r. Szukiewicz dwukrotnie ratował się na spadochronie.
Konstrukcja.
Górnopłat wolnonośny o konstrukcji drewnianej. Załoga- 2 osoby, żołnierzy- 13 (wg [4]- 15).
Płat trójdzielny płat miał obrys trapezowy z zaokrąglonymi końcówkami skrzydeł. Dźwigar główny oraz lekki dźwigar pomocniczy, do którego mocowane były powierzchnie sterowe. Skrzydła pokryte sklejką na całej powierzchni. Profil u nasady NACA 2415 przechodzący w NACA 4412 na końcu skrzydła. Na płacie znajdowały się lotki i na środkowej części płata tylne klapy wychylane aerodynamicznie. Otwarcie szczelin w dolnej powierzchni skrzydeł powodowało nadmuch strumienia powietrza na klapy i ich wychylenie. Zamknięcie tych szczelin, a otwarcie upustów powietrza na grzbiecie, powodowało chowanie się klap. Skrzydła wyposażone były również w hamulce aerodynamiczne, które składały się z czterech segmentów (po dwa na każdym skrzydle).
Kadłub o przekroju prostokątnym z zaokrąglonym tyłem i spodem w kształcie litery V, o konstrukcji półskorupowej. Kabiny zakryte. W kabinie załogi miejsca pilotów usytuowane były obok siebie. Ładownia mieściła 13 żołnierzy. Drzwi do ładowni umieszczono z lewej strony kadłuba. Tylna część kadłuba była odchylana dla ułatwienia dostępu do ładowni. Niewielkie okrągłe okna oświetlały wnętrze kadłuba.
Usterzenie konwencjonalne. Konstrukcja drewniana, pokrycie ze sklejki. Ster kierunku miał wyważenie rogowe. Ster wysokości był wyposażony w klapkę wyważającą.
Podwozie kołowe klasyczne, odrzucane po starcie. Pod kadłubem znajdowała się centralna długa płoza amortyzowana pneumatykiem. Drugą niewielką płozę, również amortyzowaną pneumatykiem, umieszczono pod kadłubem, pod usterzeniem pionowym. W lotach szkoleniowych stosowano stałe podwozie z amortyzacją hydrauliczną. Problem sprawiała tylna płoza której tarcie o betonowe pasy startowe groziło pożarem – rozwiązaniem było stosowanie dodatkowej osi z kołami.
Szybowiec był holowany liną rozdwojoną Y, mocowaną do centralnej części płata.
Wyposażenia- podstawowy zestaw przyrządów pilotażowo- nawigacyjnych.
Dane techniczne "Hengist" Mk. I (wg [2]):
Rozpiętość- 24,38 m, długość- 17,22 m, powierzchnia nośna- 72,46 m2.
Masa własna- 2100 kg, masa użyteczna max- 1688 kg, masa startowa max- 3788 kg.
Prędkość holowania- 209 km/h, prędkość minimalna- 77 km/h, doskonałość- 14.
Rozpiętość- 24,38 m, długość- 18,25 m, powierzchnia nośna- 72,5 m2.
Masa własna- 2116 kg, masa użyteczna max- 1664 kg, masa startowa max- 3780 kg.
Prędkość max holowania- 256 km/h.
Galeria
Źródło:
[1] Glass A., Kubalańca J. "Polskie konstrukcje lotnicze 1939-1954". Tom 5. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2013.
[2] Simons M. "Slingsby Sailplanes". Wydawnictwo Airlife Publishing Ltd. London, 1996.
[3] Królikiewicz T. "Encyklopedia szybowców transportowych". Wydawnictwo Agencja Wydawnicza CB. Warszawa, 1999 r.
[4] Królikiewicz T. "Szybowce Transportowe". Wydanie 1. Wydawnictwo MON. Warszawa 1985.