Kozłowski samolot, 1910

Samolot pionierski. Polska.
Samolot pionierski Władysława Kozłowskiego. (Źródło: archiwum).
Mechanik samochodowy Stefan Kozłowski z Warszawy, chcąc zbudować samolot, wyjechał do Niemiec w końcu 1909 r., by tam zdobyć wiedzę lotniczą, którą w kraju trudno było uzyskać. Korzystając z konsultacji zniemczonego Czecha inż. L. Skopika, wykonał w Moguncji rysunki samolotu według swego pomysłu. W końcu stycznia 1910 r. Kozłowski powrócił do Warszawy z gotową dokumentacją. Tu namówił przyjaciół do sfinansowana budowy samolotu. Na początku lutego 1910 r. konstruktor zamówił we Francji i Niemczech silnik, śmigła, wałki giętkie, tkaninę pokryciową, koła z oponami, gumę na amortyzatory i inne części potrzebne do budowy. Przystąpił do budowy samolotu w szopie przy składzie drzewa Wilczyńskiego na ul. Czerniakowskiej. W kwietniu budowa została przeniesiona do specjalnie zbudowanego hangaru na polu siekierkowskim.

W końcu kwietnia samolot był gotowy do prób. W dniu 27.04.1910r. odbyła się pierwsza próba silnika i pierwsze kołowanie, które wykazało, iż płaty są zwichrzone, a niektóre słupki za mało sztywne. Samolot poprawiono. Podczas prób kołowania wałek giętki napędu prawego śmigła urwał się z powodu zbyt małego promienia skrętu wałka. Wówczas Kozłowski inaczej ustawił silnik na samolocie i wałki zastąpił transmisją linową na kołach ze stożkowymi rowkami, Pod koniec maja samolot znów był gotowy do prób. Podczas prób kołowania na początku czerwca 1910 r. samolot po raz pierwszy oderwał się od ziemi, wykonując krótki skok. Następne skoki były kilkunastometrowe, później dochodziły do stu metrów. Do czerwca 1910 r. S. Kozłowski wykonał ponad trzydzieści kołowań i sześć udanych skoków. Podczas ostatniego skoku przed przeróbką samolot, 16.06.1910 r., wpadł w dołek, uderzając skrzydłem o małą górkę i rozbił skrzydło oraz uszkodził śmigło; pilot został kontuzjowany.

Samolot miał być od 26.06.1910 r. wystawiony na Polu Mokotowskim z okazji Dni Awiacyjnych w Warszawie, lecz wypadek uniemożliwił to - przekreślając nadzieje na dochody z pokazania samolotu na wystawie. Naprawa i przeróbka samolotu wymagały dalszych nakładów finansowych. Tymczasem wspólnicy finansujący budowę samolotu odmówili dalszych subwencji. Silnik, śmigła oraz inne części lotnicze, a także urządzenia pomiarowe sprzedali dla częściowego pokrycia wkładów.

Samolot miał oryginalną konstrukcję z jednym rzędem słupków między płatami. Konstrukcja skrzydeł była zbliżona do konstrukcji samolotu Blériot XI, lecz układ ich był dwupłatowy. Napęd dwóch śmigieł od jednego silnika wzorowany był na samolotach braci Wright, lecz S. Kozłowski zastosował śmigła ciągnące, a nie pchające.

Samolot S. Kozłowskiego był pierwszym samolotem zbudowanym w Warszawie.

Konstrukcja:
Jednomiejscowy dwupłat o konstrukcji drewnianej.
Płaty prostokątne z końcami zaokrąglonymi, niedzielone, trójdźwigarowe, kryte obustronnie tkaniną gumowaną, usztywnione miedzy sobą jednym rzędem słupków i drutami. Miedzy ostatnimi słupkami zewnętrznymi- prostokątne elewony.
Kadłub o przekroju prostokątnym, kratownicowy. Kratownica z czterech podłużnie i pionowych słupków, wykrzyżowana drutem. Tylna część kratownicy kryta nagumowaną tkaniną. Kabina odkryta.
Ster wysokości płytowy, dwudźwigarowy, usztywniony drutami.
Podwozie z rur stalowych, osiowe, z dwoma kołami szprychowymi.

Silnik- Anzani o mocy 44 kW (60 KM), zamocowany na kadłubie miedzy płatami. Dwa śmigła dwułopatowe, przeciwbieżne, napędzane za pomocą przekładni linowej - umocowane na skośnych stojakach.

Dane techniczne (wg [2]):
Rozpiętość- 10,2 m, długość- 9,0 m, wysokość- 3,0 m, powierzchnia nośna- 40,0 m2.
Masa własna- 300 kg, masa użyteczna- 80 kg, masa całkowita- 380 kg.

Galeria

  • Samolot w widoku z przodu. (Źródło: archiwum).
  • Budowa skrzydeł samolotu Stefana Kozłowskiego. (Źródło: Banaszczyk Eugeniusz ”Pierwsze skrzydła”. Wydawnictwo MON. Warszawa 1972).
  • Budowa samolotu Stefana Kozłowskiego. (Źródło: Banaszczyk Eugeniusz ”Pierwsze skrzydła”. Wydawnictwo MON. Warszawa 1972).
  • Samolot Kozłowskiego po ukończeniu. (Źródło: Jungowski Edmund ”O pionierach polskiej myśli lotniczej”. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne. Warszawa 1967).
  • Budowa samolotu Stefana Kozłowskiego. (Źródło: Skrzydlata Polska nr 1/1957).

Źródło:

[1] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1977.
[2] Glass A. ”Polskie konstrukcje lotnicze do 1939”. Tom 1. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2004.
[3] Kozłowski S. "Jak zbudowałem samolot 46 lat temu". Skrzydlata Polska nr 1/1957.
blog comments powered by Disqus