Ożegowski- statodyna, 1893- 1901

Projekt sterowca hybrydowego. Polska.

Andrzej Ożegowski pod koniec XIX wieku prowadził prace nad koncepcją sterowców hybrydowych, zwanych też statodynami. Ten typ statku powietrznego łączy właściwości aerostatu i aero­dyny. Źródłem aerostatycznej siły wzlotu w statodynach jest gaz lżejszy od powietrza. Siła ta jest przy tym wykorzystywana tylko do wznoszenia się statku, natomiast aerodynamiczną siłę nośną uzyskuje się na skutek specjalnego ukształtowania kadłuba.

W pierwszym, zgłoszonym w Niemczech 17.01.1893 r. i wy­danym 25.09.1893 r. (Nr 71143), opatentowanym także w Aust­rii, kreśli pomysł statku powietrznego w kształcie łodzi, wyposażo­nego w ruchome skrzydła, dzięki którym zyskuje się prędkość postępową lotu oraz możność kierowania nim. Przednią i tylną część kadłuba- łodzi stanowi zbiornik gazu, siła wyporu którego równoważy ciężary. W środkowej części zamocowano parę skrzy­deł. Mogą być wprawiane w ruch w płaszczyźnie pionowej i poziomej. Prosty ten układ był jednak mało ekonomiczny, a próba połączenia w tej postaci zalet aerostatu i aerodyny wskazuje na nieznajomość podstawowych praw oporu powietrza. Przyjęte przez Ożegowskiego założenia nie przyniosłyby oczekiwanych efektów.

W tym samym nurcie, tkwiącym jeszcze w kręgu ortopterycznych idealizacji istoty lotu ptaka, mieści się kolejna jego propozycja, zgłoszona do opatentowania w Niemczech 20.01.1894 r. (Patent Nr 77897 wydano 3.10.1894 r.).

Równie nierealny pozostawał projekt zgłoszony do opaten­towania w Niemczech 7.07.1896 r. Ochroną prawną (patent Nr 100276) objęto 26.09.1898. Trójkątne- podobne do żagla- skrzydła mocowane pionowo oraz elipsoidalny ogon stanowiły zarazem zbiorniki gazu nośnego.

Ostatni wreszcie pomysł wynalazczy zgłoszono w Niemczech 7.02.1900 r. Patent Nr 121280 uzyskano nań 29.08.1901 r. Na końcach dwu elastycznych kabłąków, w widlastych uchwytach umieszczono małe cylindryczne balony. Kabłąki osadzono przed­nimi końcami, przegubowo na wale. Jego zakończenie wieńczył trzeci podobny balon. W stanie spoczynku zbiorniki gazu nośnego znajdowały się w położeniu równoległym do osi. W locie, dwa z nich, umieszczone zewnętrznie, siłą mięśni aeronauty wprawiane były w ruch obrotowy wokół wału. Ustawiły się skośnie do kierunku lotu i pełniły funkcję śmigła, nadając statkowi odpowie­dni ruch postępowy.

Opracowane patenty Ożegowskiego cechowała prostota użytych środków technicznych. Przemawiały za nimi zdroworozsądkowe mniemania, lecz kłóciły się one z prawami fizyki i nie dostarczały środków umożliwiających realizację lotu. Jako zwolennik ornitoptera łącząc go z aerostatem ominąć pragnął trudności, z jakimi borykali się twórcy aparatów odwzorowujących lot wiosłowy ptaka.

Źródło:

[1] Januszewski S. "Statodyny przełomu stuleci". Lotnictwo Aviation International nr 5/1991.

blog comments powered by Disqus