RBWZ S-16, 1915

Samolot myśliwski. Rosja.
Samolot myśliwski RBWZ S-16. (Źródło: archiwum).

W zimie 1914 r. w Rosji powstała es­kadra ciężkich bombowców (tzw. okrętów powietrznych) wyposażona w czterosilnikowe samoloty typu RBWZ S-22 "Ilia Muromiec". Wkrótce też wyłoniła się potrzeba stwo­rzenia lżejszego, zwrotnego i dobrze uzbro­jonego samolotu do ochrony bombowców przed lotnictwem nieprzyjaciela. Prace nad nowym samolotem prowadzone były w Russko-Bałtijskim Wagonnym Zawodzie w Petersburgu, wg projektu inż. Igora Sikorskiego.

Prototyp samolotu RBWZ S-16 oblatany został w styczniu 1915 r. Był to praktycz­nie pierwszy myśliwiec eskortujący na święcie. Samolot odznaczał się dużą zwrotnością i cieszył się uznaniem pilotów, stanowił on wyposażenie kilku eskadr, z któ­rych najsławniejszą była 7 eskadra my­śliwska.

Powstało pięć wersji tego płatowca, różniących się napędem (stosowano co najmniej 3 typy silników), uzbrojeniem (5 typów karabinów maszynowych) i wyposażeniem. Użytkowany był nie tylko z podwoziem kołowym, ale także na nartach i pływakach. Z powodu małej mocy silnika i niskiej prędkości samolot nie nadawał się do celów eskortowych (nie zanotowano żadnego zestrzelenia przez ten typ samolotu) i częściej realizował zadania rozpoznawcze. Na takie misje możliwe było zabranie do kabiny obserwatora, choć nie miał on nawet fotela ani pasów bezpieczeństwa.

Samoloty RBWZ S-16 były używane przez lotnictwo rosyjskie na froncie zachodnim, a później także przez lotnictwo Armii Czerwonej do 1923 r.

W Polsce.

Udział w projektowaniu i uruchomieniu produkcji samolotu RBWZ S-16 miał Polak- inż. Witold Jarkowski.

Konstrukcja.
Jedno- lub dwumiejscowy dwupłat o konstrukcji dre­wnianej.
Skrzydła, z których górne miało większą rozpiętość, były w zasadzie prostokątne, z lekkim wzniosem. Pokrycie płócienne. Płat górny dwuczęściowy, bez baldachimu. Lotki tylko na płacie górnym. Komora płatów jednoprzęsłowa, podparta parą metalowych wsporników z drewnianym oprofilowaniem i usztywniona cię­gnami. Profil cienki, silnie wklęsły.
Ka­dłub wyższy w części przedniej, za od­krytą kabiną pilota ścieniał się przechodząc w przekrój prostokątny. Konstrukcja kratownicowa, wykrzyżowana drutem stalowym. Pokrycie płócienne, silnik osłonięty od góry duralowym okapotowaniem. Kabina odkryta.
Usterzenie kierunku miało obrys trój­kątny o silnym skosie krawędzi natarcia. Obrys usterzenia wysokości był również zbliżony do trójkąta. Statecznik poziomy podparty ukośnymi wspornikami metalowymi.
Podwozie w układzie klasycznym, stałe.

Uzbrojenie- początko­wo 1 stały, zsynchronizowany karabin maszynowy Maxim (lub Vickers, Madsen, Colt, Lewis) kal. 7.62, zamontowany na lewym boku kadłuba. Późniejsze samoloty seryjne miały jeszcze 1  karabin maszynowy Lewis kal. 7,7 umieszczony na górnym płacie i strze­lający poza śmigłem.

Silnik- napęd stanowiły różne silniki rotacyjne dostępne wówczas w Rosji: Gnôme, Gnôme "Monosoupape" i Kalep (rosyjska wersja silnika Gnôme) o mocy 44- 58 kW (60- 80 KM).

Dane techniczne RBWZ S-16 (wg [2]):
Rozpiętość płat górny - 8,8 m, rozpiętość płat dolny- 7,9 m, długość- 7,0 m, powierzchnia nośna- 25,3 m2.
Masa własna- 407 kg, masa startowa- 676 kg.
Prędkość max- 125 km/h, pułap- ok. 3500 m

Galeria

  • Samolot myśliwski RBWZ S-16, rysunek w trzech rzutach. (Źródło: archiwum).

Źródło:

[1] "Samolot myśliwski RBWZ S-16". Skrzydlata Polska nr 6/1963.
[2] Bączkowski W. "Samoloty I wojny światowej". Wyd. Lampart. Warszawa 2000.
[3] Januszewski S., Mikheyev V. R. "Witold Jarkowski. Inżynier aeronauta- pionier lotnictwa". Politechnika Wrocławska. Fundacja Otwartego Muzeum Techniki. Wrocław 2006.
blog comments powered by Disqus