AESL (NZAI) "Airtourer", 1967

Samolot szkolny. Nowa Zelandia.
Samolot szkolno- sportowy AESL ”Airtourer”. (Źródło: Job M., Wilson S. ”Henry Millicer & Victa”. Aero Australia).

W styczniu 1967 r. nowozelandzka firma Aero Engine Services Ltd. (AESL, w 1973 r. nazwa firmy została zmieniona na New Zealand Aerospace Industries Ltd) nabyła od Victa Consolidated Industries Ltd. (Australia) prawa do produkcji samolotu sportowo- treningowego Victa "Airtourer".

W latach 1967- 1974 firma AESL zbudowała 80 samolotów "Airtourer" w wersjach:
- "Airtourer T1"- nowe oznaczenie samolotu "Airtourer 100", napędzana silnikiem Continental O-200A o mocy 74 kW (wg [2]- produkcja wersji "Airtourer 100" w firmie AESL nie została podjęta),
- "Airtourer T2"- nowe oznaczenie wersji "Airtourer 115",
- "Airtourer T3"- wersja napędzana silnikiem Rolls-Royce/ Continental O-240 o mocy 97 kW. Oblatana w 1972 r.,
- "Airtourer T4"- poprzednie oznaczenie AESL "Airtourer 150", napędzana silnikiem Lycoming O-320 o mocy 112 kW,
- "Airtourer T5"- nowe oznaczenie wersji AESL "Super 150", również napędzana silnikiem Lycoming O-320 o mocy 112 kW,
- "Airtourer T6"- wojskowy samolot szkolny napędzany silnikiem o mocy Lycoming O-320 o mocy 112 kW. Otrzymał wzmocnioną konstrukcję, która umożliwiła zwiększenie max masy startowej do 862 kg. Na zamówienie lotnictwa wojskowego Nowej Zelandii (RNZAF) 4 egz.,
- "Airtourer T7"- podobna do "T5" ale z podwyższaną masą max do akrobacji. Nie zrealizowana,
- "Airtourer T8"- napędzana silnikiem Lycoming AEIO-320. Nie zrealizowana.

Samoloty AESL "Airtourer" używane były w lotnictwie wojskowym Nowej Zelandii, Królestwa Tonga (1 egz.) oraz policję graniczną Tajlandii (1 egz.). Samoloty cywilne były użytkowane w Australii, Bangladeszu, Indonezji, Nowej Zelandii, Republice Południowej Afryki, Singapuru, Tajlandii, Wielkiej Brytanii.

Nowozelandzki pilot Cliff Tait dokonał na samolocie "Airtourer" (ZK-CXU) niezwykłego wyczynu- przelotu dookoła świata o długości 53 097 km w ciągu 288 h lotu (w okresie maj- sierpień 1969 r.).

W 1974 r. prawa do produkcji samolotu "Airtourer" zostały sprzedane australijskiej firmie Edge Aviation of Australia, która zbudowała jeden egzemplarz nie podejmując produkcji seryjnej.

W 1978 r. w Australii zostało założone stowarzyszenie Airtourer Co-Operative Ltd., którego zadaniem było wsparcie użytkowników samolotów Victa "Airtourer", AESL "Airtourer" oraz PAC CT-4 "Airtrainer". W 1980 r. stowarzyszenie zakupiło certyfikat typu "Airtourera", prawa do produkcji, rysunki, przyrządy montażowe i części zamienne od New Zealand Aerospace Industries Ltd.. W grudniu 1997 r. prawa do produkcji samolotu zostały sprzedane firmie Millicer Aircraft Industries, która opracowała nową wersja samolotu pod oznaczeniem Millicer M10 "AirTourer".

Konstrukcja:
Dwumiejscowy dolnopłat o konstrukcji metalowej, tylko pierwszy prototyp o konstrukcji drewnianej.
Płat konstrukcji jednodźwigarowej z profilem NACA-23012 na końcu oraz NACA-23013 u nasady i wyposażony w dość szerokie klapy wy­porowe.
Kadłub konstrukcji półskorupowej o przekroju prostokątnym. Kabina zakryta, z miejscami załogi obok siebie.
Podwozie trójkołowe z kołem przednim, stałe. Podwozie główne z goleniami sprężystymi.

Silnik:
- "Airtourer T1" ("Airtourer 100")- czterocylindrowy, w układzie bokser, chłodzony powietrzem Continental O-200A o mocy 74 kW (100 KM),
- "Airtourer T2" ("Airtourer 115")- czterocylindrowy, w układzie bokser, chłodzony powietrzem Lycoming O-235 o mocy 86 kW (115 KM),
- "Airtourer T3"- czterocylindrowy, w układzie bokser, chłodzony powietrzem Rolls-Royce/ Continental O-240 o mocy 97 kW (130 KM),
- "Airtourer T4" ("Airtourer 150"), "Airtourer T5" ("Super 150") i "Airtourer T6"- czterocylindrowy, w układzie bokser, chłodzony powietrzem Lycoming O-320 o mocy 112 kW (150 KM).
Śmigło dwułopatowe o stałej prędkości obrotowej. Zbiornik paliwa w kadłubie o pojemności 132 l,
- "Airtourer T8"- czterocylindrowy, w układzie bokser, chłodzony powietrzem Lycoming AEIO-320 o mocy 119 kW (160 KM).

Dane techniczne "Airtourer T6" (wg [2]):
Rozpiętość- 7,92 m , długość- 6,7 m.
Masa własna- 590 kg, masa startowa max - 862 kg.
Prędkość max- 263 km/h, prędkość przelotowa- 240 km/h, wznoszenie- 350 m/min., pułap-4875 m, zasięg max- 1076 km.

Galeria

  • Samolot szkolno- sportowy w wersji AESL ”Airtourer T5”. (Źródło: archiwum).
  • Wojskowy samolot szkolno- treningowy AESL ”Airtourer T6” w służbie Royal New Zealand Air Force. (Źródło: archiwum).
  • AESL ”Airtourer T2”, rysunek w rzutach. (Źródło: archiwum).

Źródło:

[1] Glass A. "Henryk Milicer". Skrzydlata Polska nr 6/1997. 
[2]  Job M., Wilson S. "Henry Millicer & Victa". Aero Australia.
[3] Airliners.net.
[4] Glass A., Kubalańca J. "Polskie konstrukcje lotnicze 1939-1954". Tom 5. Wydawnictwo STRATUS. Sandomierz 2013.
[5] Macarthur Job M., Wilson S. "Henry Millicer. Made In Australia And New Zealand". Made In Australia And NZ.
blog comments powered by Disqus